Charis Vlavianós

De Griekse dichter Charis Vlavianós (Rome, 1957) is hoofdredacteur van het toonaangevende literaire tijdschrift Poiisi. Hij studeerde economie en filosofie te Bristol en politieke wetenschappen en geschiedenis in Oxford, waar hij ook promoveerde. Hij was in 2000 te gast op Poetry International in Rotterdam. Naast dichter is hij vertaler van onder andere Walt Whitman, John Ashberry en Zbigniew Herbert. Onlangs verscheen bij uitgeverij Ta Grammata in Groningen Na het einde van de schoonheid, een uitgebreide keuze uit zijn poëzie, vertaald en ingeleid door Hero Hokwerda. De onderstaande gedichten zijn afkomstig uit deze publicatie. (Kees Klok)

        BIECHT

De dood
vliegt laag over haar bed.
Zelf kan ze hem niet meer zien.
Maar de vrouw die haar bijstaat ziet hem
en slaat haar ogen neer.
Ze zijn alleen in de kamer.

De vrouw buigt zich over het gezicht,
om de adem te voelen, zich te vergewissen.
Met een vers watje
bevochtigt ze telkens de bleke lippen.

Alles is voorbij.
Maar de vrouw blijft
- zolang ze nog niet weg hoeft
van de drukbezette verpleegsters -
haar hun geliefde sprookje vertellen
(over het knappe meisje enz.
dat na jarenlange omzwervingen enz.
ten slotte beland is in de krachtige omhelzing enz. enz.),
ze blijft,
met weglating- het is ook al over middernacht, trouwens –
van alle vreselijke episodes
(maar die wel een zekere zin verlenen
aan de wanhopige smeekbeden van de heldin),
ze blijft
met dezelfde vaste, lieve stem
haar in het oor fluisteren
(hoe vaak eigenlijk nog?)
het enige verhaal dat ze kent,
het enige verhaal dat ze kan vertellen;

als een moeder die haar kleine dochter in slaap probeert te sussen
- haar kleine dode moeder.

        ROOD/ZWART

Ik ben het kind
dat thuis in de keuken
zijn ouders ruzie ziet maken,
hoe de vader de moeder een klap geeft
en de moeder de watermeloen van het marmeren aanrecht grijpt
en met kracht op de grond smijt,
en hoe die in tweeën splijt
en het sap over de witte tegeltjes loopt.

Ik ben de man
die terugdenkt aan die hete augustusdag,
terugdenkt aan de blik van de moeder
op het ogenblik dat de vader zijn hand hief,
terugdenkt aan haar rood aangelopen gezicht,
de plof, het gesnik, het geschreeuw, het gedreig,
die terugdenkt en - met het potlood van het kind
dat geen weet had, geen weet zou kunnen hebben
van het goedkope melodrama waarin het weldra
de hoofdrol zou spelen - schrijft:

            Bolronde Boeddha
            in lotuszit op tafel.
            Bolronde Boeddha
            in stukken op de grond.
            Ik eet de glimlach op,
            en spuug de tanden uit.

        FIN DE SIÈCLE, MAL DE SIÈCLE

                                    Alle dichters zijn joden
                                    Marina Tsvetajeva, 'Gedicht van het einde'

'Ik ben te jong geboren
in een wereld die al oud was,'
schrijf ik op mijn beurt
terwijl ook ik afscheid neem
van mijn eigen verlamde eeuw
die zich nu ten einde sleept.
Onder haar barbaarse Pompeji's
(Theresienstadt, Treblinka, Timisoara),
naast de verbrijzelde schedels van andersgezinden,
liggen de hoge filosofenladders begraven,
de zonnige dichterwroegingen.

Ik weet dat het lichaam ongeduldig is,
dat het brein tevergeefs tracht
te ontsnappen uit dit kleurloos,
ondeelbaar heden.
Dat de hete tranen der poésie
opdrogen voor ze zich goed en wel hebben gevormd.

                    Maar ik heb liefgehad,
ben liefgehad.

Bij me heb ik jullie,
de lichtende gezichten van mijn leven.
Ik heb geen behoefte aan meer melodramatische stappen,
vriendschapseden,
loopgraafbekentenissen.
Vanaf dit vaste punt
dat ik tot standpunt verkozen heb,
zal ik zien hoe de nieuwe messlassen ten hemel stijgen,
hoe het duister om mij heen zich verdicht.

        TATE GALLERY

                                onder de waakzame blik van R.W.

De trouwe wachter van de kunst
(Indiër uit Bombay,
thans inwoner van Oost-Londen,
die terugverlangt naar de Iron Lady
‘want sorry hoor, maar het land gaat naar de bliksem’)
kijkt vol trots
naar zijn nieuwe witte plastic stappers.
Nu zal hij vrijelijk
de hele dag toezicht kunnen houden
in de grote zaal van de Iste verdieping
zonder haar ook maar enigszins tot last te zijn,
de broze balletdanseres van Monsieur Degas
die op dit ogenblik
een moeilijke pirouette inzet
op zijn strak gewonden tulband.

Voilà!
En dan te bedenken
dat de grote leermeester
(wat hij al niet gedaan heeft voor het gilde
en voor de arme Toulouse),
die vereerder van het vrouwelijk lichaam
dat hij als geen ander bezong,
eens een zeldzame El Greco
gekocht had
- niet (gelukkig niet) de Heilige Petrus -
en daar zijn hele leven geen afstand van deed.
Ja zelfs, zoals zijn nauwste vrienden getuigen,
had hij hem altijd naast zijn smeedijzeren bed
tegen de wand staan,
en wanneer hij ging slapen
koos hij die uit - pas autre! -
om zijn dure broeken overheen te hangen.

        CARNAVALSMAANDAG

Het huidig ogenblik
                                 afgesneden
van zijn onvervalste verleden
                                 afgesneden
van zijn uitgewiste toekomst
(in het besef van zijn innerlijke volheid)
wendt ten slotte zijn transparant gezicht
naar de waarheid.

God
terugverlangend nog
naar de schone dagen van de val
(toen de tweedimensionale eerstgeschapenen
verstrikt in hun noodlottige
tijdloze rol
toekeken hoe de barmhartige Vader
zorgeloos hun ondergang regisseerde)
verlaat zwijgend het toneel.

De ziel
vrij nu
- veelkleurige vlieger
vakkundig uitgebalanceerd –
rijst zegevierend op
                                   ten hemel.

Charis Vlavianós
Vertaling: Hero Hokwerda