Tot volgend jaar!
Wij danken een ieder die heeft meegewerkt aan de totstandkoming van de eerste Publieksprijs voor de beste poëziebundel.
Rottend Staal & de Contrabas



Bij 1984 goedgekeurde stemmen en een x-aantal afgekeurde stemmen is dit de uitslag van de Publieksprijs voor beste poëziebundel 2005 (onder de lijst enig achtergrondcommentaar).
Volgens de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag verschenen er in 2005 100 bundels bij reguliere Nederlandse uitgeverijen. Wij traceerden in eerste instantie 141 bundels van reguliere Vlaamse en Nederlandse uitgeverijen, waartussen een veertigtal debuten. (Na bekendmaking van de prijsuitslag werden ons nog 9 bundels bekend, waarmee het totaal aan bundels die in 2005 verschenen op 150 komt; onderverdeeld in 33 bij Vlaamse uitgeverijen, 117 bij Nederlandse). Het publiek oordeelde als volgt:
1. Stapelen (Arbeiderspers) - Victor Vroomkoning (Nijmegen) - 370 stemmen
2. [speling] (Querido) - Rozalie Hirs (Amsterdam)- 265 stemmen
3. Geef mij een wonder (Podium) - Alexis de Roode (Utrecht) - 191 stemmen *
4. Doorgrond (P) - Reine de Pelseneer (Groot-Antwerpen) - 150 stemmen *
5. Liefde uit blik (Liverse) - Frits Criens (Haelen, Limburg) - 123 stemmen
6. Je bent erg mens (Holland) - Pom Wolff (Amsterdam) - 122 stemmen *
7. Bombloesem (kleine Uil) - Rense Sinkgraven (Groningen) - 74 stemmen *
8. In dit laagland (Wagner & Van Santen) - Kees Klok (Dordrecht) - 66 stemmen *
9. Omgekeerd (Poëziecentrum) - Dimitri Casteleyn (Gent) - 45 stemmen *
10. Spinalonga (Prometheus Groep) - Peter Holvoet-Hanssen (Antwerpen) - 40 stemmen
11. Rauw Boy Blues (Holland) - Tom Zinger - 39 stemmen *
12. Onder dak (Holland) - Sander Koolwijk - 38 stemmen *
13. Terug naar de apotheker (Fagel) - Sylvia Hubers - 35 stemmen
Bronwater (Passage) - Diana Ozon - 35 stemmen
14. Getij (P) - Lief Vleugels (B) - 29 stemmen *
15. Levend bewijs (Querido) - Wiel Kusters - 27 stemmen
16. Bonzai! (Passage) - Anneke Claus - 26 stemmen *
Het ei in mezelf (521) - Philip Hoorne (B) - 26 stemmen
17. De vloeibare jongen (Prometheus Groep) - Thomas Möhlmann - 20 stemmen *
18. Jongensjaren (Papieren Tijger) - Alexander Nijeboer - 18 stemmen *
19. Steven! (Bezige Bij) - René Huigen - 17 stemmen
20. De encyclopedie van de grote woorden (Cossee) - Mark Boog - 15 stemmen
Drs. P révisé (Liverse) - Jaap van den Born & Drs. P - 15 stemmen
Valtijd (Querido) - Margreet Schouwenaar - 15 stemmen
21. Ruimtevaart (Nieuw Amsterdam) - Wim Brands - 14 stemmen
22. Opgeruimd razen (kleine Uil) - Benne van der Velde - 13 stemmen *
23. Ich bin ein star baby (Vassallucci) - Peter M. van der Linden - 10 stemmen *
24. Bestialen (Holland) - Robin Block - 9 stemmen *
Alles is nieuw (Arbeiderspers) - Esther Jansma - 9 stemmen
25. Underperformer (Nijgh & Van Ditmar)- Erik Jan Harmens - 8 stemmen
26. Alle gedichten (Athenaeum) - Gerrit Achterberg - 7 stemmen
27. Spuit je ralkleur (Querido) - Astrid Lampe - 6 stemmen
28. Ontkoppelingen I (P) - Bernard de Coen (B) - 5 stemmen *
Halverwege (Nijgh & Van Ditmar)- Rick de Leeuw - 5 stemmen
Roeshoofd hemelt (Arbeiderspers)- Joost Zwagerman - 5 stemmen
29. Een olifant met geheugenverlies (Wagner & Van Santen) - Jan Eijkelboom - 4 stemmen
Testosteron (Liverse) - Quirien van Haelen - 4 stemmen *
Het bezit van een ruïne (Querido) - Gerrit Kouwenaar - 4 stemmen
Ben jij het, ik? (Meulenhoff) - Kees Ouwens - 4 stemmen
In naam van de hond (Arbeiderspers) - Ilja Leonard Pfeijffer - 4 stemmen
Dichter dan mist (P) - Hilde Pinnoo (B) - 4 stemmen
Zone (Contact) - Albertina Soepboer - 4 stemmen
Ringelorend zelfportret... (Holland), Richard Steegmans (B) - 4 stemmen
Gedichten (Lannoo/Atlas) - Mark van Tongele (B)- 4 stemmen
30. Quasi una romanza (521) - Peter M. Heringa - 3 stemmen * (postuum)
(* = debuut)
Plaatsen 31, 32 en 33: bundels met twee tot bijna één stem.
DODENPELETON
1 (26). Alle gedichten - Gerrit Achterberg - 7 stemmen
2 (29). Ben jij het, ik? - Kees Ouwens - 4 stemmen
3 (30). Quasi una romanza - Peter M. Heringa - 3 stemmen
3 (31). Verzameld werk - C.O. Jellema - 2 stemmen
Gedichten - Hugues C. Pernath (B) - 2 stemmen
4 (32). In hun namen - Els Leemans (B) - 1 stem
Twaalf balladen - Hugo Pos - 1 stem
5 (33). Alles is mogelijk in een gedicht - Gaston Burssens (B)- bijna 1 stem
Mijn duizendbladig boek - Catharina van der Linden - bijna 1 stem
ACHTERGRONDEN BIJ DE PUBLIEKSPRIJS VOOR BESTE POËZIEBUNDEL 2005
Tijdens de verkiezingen was er veel commentaar van mopperende dichters en literatuurwetenschappers op diverse weblogs en -sites te lezen over de verkiezingen. Het merendeel van de kritiek ging helaas voorbij aan waar het ons eigenlijk om te doen was: het samenstellen van een compleet en blijvend overzicht van de bundelproductie door reguliere Nederlandse en Vlaamse uitgeverijen in 2005.
Zo'n compleet overzicht is nooit eerder tevoren samengesteld. Critici en literatuurwetenschappers hebben de laatste veertig jaar alleen schattingen naar buiten gebracht; in de afgelopen tien jaar varieerden die schattingen van 80 tot 110 bundels per jaar.
Bij het samenstellen van de 'longlist' ontdekten we dat er in 2005 141 bundels verschenen, waartussen een veertigtal debuten.
Dit betekent dat alle poëzieprijzen voor beste bundel uit dit of dat jaar danig gedevalueerd zijn: jury's en jury-voorbereiders hebben nooit de complete jaarproductie onder ogen gehad, dus is het ons een raadsel hoe men met goed fatsoen een bundel tot de beste bundel van dit of dat jaar heeft kunnen uitroepen, als circa 1/3de van de bundels niet bekeken is.
WEINIG STEMMEN?
Ook meenden sommigen dat er weinig stemmen zouden zijn binnengekomen. Gelukkig zijn er in het recente verleden twee internetverkiezingen geweest die vergeljkbaar cijfermateriaal opgeleverd hebben:
De Rottend Staal-Dichter des Vaderlands-verkiezing; februari 2004. Voorpubliciteit: geen. Publiciteitsbudget: 0,00 euro.
http://www.epibreren.com/rs/verkiezing2004uitslag.html
Looptijd: 3 weken; circa 1200 stemmen, waarvan 927 goedgekeurd.
De Poetry International/NRC-Dichter des Vaderlands-verkiezing; december 2004/januari 2005. Voorpubliciteit: vanaf februari 2004. Publiciteitsbudget: onbekend, maar gezien het aantal betaalde krachten dat voor dit project was ingezet zal het een behoorlijk bedrag geweest zijn. Looptijd: circa 4 weken; circa 6000 stemmen (onbekend hoeveel goedgekeurd/afgekeurd).
De Contrabas/Rottend Staal-Publieksprijs voor beste Poëziebundel 2005-verkiezing; december 2005/januari 2006. Voorpubliciteit: éen maand. Publiciteitsbudget: 0,00 euro.
Looptijd: 4 weken; 1984 goedgekeurde stemmen
Het was ons niet te doen om extreem veel stemmen binnen te halen: we wilden bij elke stemmail er zeker van zijn dat die verstuurd was door een bestaand persoon.
DE STEMMERS
Zoals gebruikelijk bij dit soort verkiezingen kwamen veel stemmen binnen van vrienden en familieleden van dichters met een 'genomineerd' boek. Is dat erg? Nee - omdat juist deze mensen vaak de eerste kopers van een bundel zijn, tijdens de presentatie. Daarnaast namen we heel veel stemmen waar van dichters, studenten, leraren, hoogleraren, journalisten, uitgeverijmedewerkers, scholieren, en natuurlijk: poëzieliefhebbers.
Het gros van de stemmers kwam uit Nederland en Vlaanderen. Maar we registreerden ook stemmen uit: Argentinië, Australië, Benin, Canada, Duitsland, Engeland, Finland, Frankrijk, Ierland, Nederlandse Antillen, Noorwegen, Oostenrijk, Polen en de Verenigde Staten - veelal afkomstig van universiteiten waar Nederlands gedoceerd wordt of van Nederlandstalige expats.
Wij danken een ieder die heeft meegewerkt aan de totstandkoming van de eerste Publieksprijs voor de beste poëziebundel.
Rottend Staal & de Contrabas
Laatste reacties