De rug van de dirigent

Over de ontwikkeling van een flarf poëtica met 'hogere' aspiraties en de mogelijke gevolgen ervan voor de positie van de flarf auteur

De auteur als schuimspaan

In Fold Appropriate Text, een bijna 200 bladzijden dikke bundeling collagegedichten, wordt de huidige Amerikaanse maatschappij 'brutaal en schokkend' bespot. In hun voorwoord hekelen de redacteuren Stan Apps & Mathew Timmons het kapitalisme en consumentisme: 'a general economy of waste'. In de Westerse overvloed raakt betekenis verloren en hebben productie en distributie de overhand. Elk nieuw boek lijkt op alle andere: 'I came to realize that the primary meaning of books was this division into selfsame pages.'

Zoals Thomas Vaessens al eerder deed, menen ook Apps & Timmons een verandering in de wijze van lezen waar te nemen: een vluchtig doorlezen van de tekst. 'The Internet Age is the age of literature intended to be skimmed. It will contain all the information, but we will not bother to process it.' Vervolgens geven Apps & Timmons aan dat ze eigenlijk alleen nog maar geïnteresseerd zijn in boeken waarin reeds het voorwerk is gedaan: 'The only book I will read closely is a book that replicates the pleasures of skimming even when it is read the old-fashioned way.'

In een informatietijdperk waarin alles reeds geschreven lijkt te zijn en het steeds lastiger wordt om zinvol dictum te onderscheiden, herdefiniëren Apps & Timmons de rol van de auteur: hij krijgt een schaar in plaats van een pen, een elektronische schaar wel te verstaan: copy/paste. 'To be pirated is a future. A full frontal act of acidic plagiarism stains the integrity of the text, giving it a hint of interest at last.' Het knippen in en plakken van andermans teksten wordt als een daad van verzet gezien tegen de Westerse zucht naar voortdurende innovatie: '"Rather than make it knew, I prefer to make it known," Mathew Timmons said, grammaticaly.'

Apps & Timmons geven ook blijk van hoop, van idealisme: 'The primacy of distribution is the greatest lesson of capitalism; ultimately it will be understood that capitalism has nothing to do with money or profit at all: capitalism is simply the recognition that the connections between people are more important than the information or objects they exchange.' En deze band tussen mensen - de intimiteit - beschouwen Apps & Timmons als zuivere, nog niet door het kapitalisme aangetaste betekenis, 'pure-in-itself value of that which cannot be exchanged except between human beings in a humano-centric form'.

Tot slot roepen de redacteuren op tot een sensitieve poëzie 'in which no one is stigmatized as a mere parasitic "consumer"' en waarin noodzakelijkerwijs slechts plaats is voor een auteur als 'transmitter', als 'skimmer', schuimspaan.

Flarf met 'hogere' aspiraties

In een recent essay houdt K. Silem Mohammad een pleidooi voor een 'nonsensical' poëzie, waarmee hij poëzie op 't oog heeft 'that resists assimilation into a recognizable semantic framework altogether'. Dit verzet uit zich in een 'patently absurd "misuse" of language, either as a mistake or a deliberate rhetorical strategy'. Het 'misbruik' van de taal zou moeten leiden tot 'what might seem a completely untenable proposition: one can say something without actually saying it'.

Ik moest bij deze laatste uitspraak van Mohammad denken aan Mallarmé: 'De Poëzie is de uitdrukking van de mysterieuze betekenis van het bestaan door de menselijke taal [...]'

Mohammad besluit als volgt: 'The territory of negative aesthetics for which I am claiming a nearly primal poetic importance is one which resists intelligible criteria altogether, and therefore leads to exactly what we know poetry to be: a wide and various field with no determinate boundaries and very uncertain prospects of internal mapability. This is not just a condition that poetry has to put up with; it is one on which it depends.' Mohammad, een flarf dichter van 't eerste uur, lijkt in dit essay een negatieve esthetiek te verbinden met een 'hoger' doel - flarf met 'hogere' aspiraties.

The Hovering Girl

Mark Wallace beschouwt in Fold Appropriate Text Mohammads flarf bundel Deer Head Nation (2003). In zijn afsluitende woorden besteedt hij aandacht aan het allerlaatste gedicht uit de bundel, 'The Hovering Girl', waarvan de eerste en laatste strofe als volgt luiden:

The Hovering Girl
... a celestial goddess was hovering in the clouds
... dressed in a beautiful flowing peach gown
... hovering inside the dress
... a pair of golden panties covered in sharp spikes
... like a spaceship landing - blinding,
... seething life with hovering orange blurs
... a heterogeneous assemblage of "holy things"
... forced upon the sight
... accelerate its deterioration

The Hovering Girl
... is still hovering around the planet
... and bids everyone "peace"

Wallace zegt over dit laatste gedicht: 'But the book's final poem, "The Hovering Girl," presents a startling contrast to what has come just before. [...] This sexualized image of a goddess of transcendence is of course satirical, like everything else in Deer Head Nation. Yet as ridiculous as she is, can it really be true that the girl [...] is purely and absolutely ridiculous? Or is the possibility of some nonetheless real human interconnectedness implied by the Girl's final gesture of bidding everyone "peace," one which, while it has no real power to heal the social and psychological wounds highlighted throughout Deer Head Nation, at least suggests the possibility of such healing?'

Flarf is voor Mohammad allang geen spelletje meer. Het gebruik van aanstootgevende taal, andermans taal - 'patently absurd "misuse" of language' - is voor hem slechts middel om 'iets' uit te drukken zonder het daadwerkelijk te zeggen. Alsof hij ernaar streeft om 'de taal haar geheimen te ontlokken'. Mohammad lijkt zichzelf hiermee in een poëtische traditie te plaatsen, die haar wortels nog voor dada heeft.

De rug van de dirigent

De geleidelijke ontwikkeling en openbaring van een flarf poëtica met 'hogere' aspiraties bij enkele flarf dichters heeft gevolgen voor hun positie als auteur. Niet langer zijn het alleen de anderen die spreken in hun flarf gedichten, de anderen van wie teksten zijn 'gejat', maar vanwege het gestelde doel - 'iets' willen uitdrukken - komen zij als dirigent nadrukkelijker in beeld. Het lijkt gerechtvaardigd om bij flarf gedichten die meer willen zijn dan louter een collage van gevonden teksten op zoek te gaan naar wat het gedicht dan precies wil uitdrukken, om de keuze van de flarden tekst en de compositie van het gedicht nader onder de loep te nemen en om uiteindelijk ook de vraag te stellen naar de intentie van de auteur met het gedicht.

Deze laatste vraag mag wat mij betreft ook een ethische dimensie hebben, sterker nog, zal bij gebruik van aanstootgevende taal de moraal van de dichter niet ongemoeid laten. Het komt mij voor dat Mohammads bedoelingen hem voor de taak stellen om in zijn poëzie duidelijk afstand te nemen van wat Pamela Lu heeft omschreven als 'transgressieve kunst die simpelweg het experiment als excuus gebruikt voor haar eigen gewelddadige, rascistische of seksistische interesses'. De rug van de flarf dirigent lijkt door deze ontwikkelingen apparent op de voorgrond te worden geplaatst.

Ton van 't Hof © 2007

Een introductie tot flarf is hier te vinden.

Zal wel:hihi: ... jij en jij alleen maakt er iets moois van

Aan de rand van de Reeuwijkse plassen individueel,
authentiek, origineel en uniek zijn. Niet opgeverfd
of iets dergelijks. Conserveren en restaureren?
Hierbij combineren we zowel artistieke als
marketinggerichte invalshoeken. Aanbevelingen:

door het aanleren van de juiste techniek, rachel,
meestal als je erg opgewonden bent, rachel,
dan moet je meestal plassen. Wees persoonlijk,
authentiek, origineel, informatief en inzichtgevend.
aanbevelingen: 0

Of het nu gaat om een bijzondere accommodatie
of toch een wat meer doorsnee verblijf altijd
staat een glasscherf voor haar kernwaarden:
authentiek, origineel, rubrieken als: borsten,
borstvoeding, menopauze, erotische verhalen,
schaamhaar scheren, staand plassen, permanent ontharen,
puberteit, liefde, vrijen en om de kosten voor nieuwe materialen
en activiteiten te dekken plassen in je onderbroek,
jij en jij alleen hebt dat "speciale warme gevoel".
Betrokken. Lief. Mama.

Met met haar grote liefde verhuisde ze in 1964 naar Wierden.
Did you mean: warden. SCHOONHOVEN -
Verschil moet er zijn, zou ik zeggen ab ovo,
omdat het in feite weinig verschil maakt.

Maak er iets moois van ik zorg voor het denk
en leesvoer. Zoals deze:
je bent altijd al een sloerie geweest
en je bent altijd in voor nieuwe spannende
diensten die met i-mode™ mogelijk zijn,
maar je hebt wat moeite met plassen
vanwege een oude niersteen.

Een mooi begin van de nieuwe week mensen
maak er iets moois van! Skinheads
plassen op speeltoestellen en het spettert
veel meer dan gewoon plassen. Jij
en jij alleen hebt dat "speciale warme gevoel"
Maak er iets moois van! Wat is er mooier
dan van je hobby je beroep te kunnen maken?
Jan ik wens je een hele gezellige dag,
nat rond de geslachtsorganen of chronische
huidirritatie, travestiet overleden na mishandeling,
maak er iets moois van!

[Archief]
Het is een kind van uitersten dat soms zo ver
verloren lijkt. 'Vanavond spelen we blinden,
zachtjes zweven, ver van stad en grote wegen.
Jij en jij alleen hebt dat speciale warme gevoel.'

Mijn mooiste mannetje is niet meer,
een glasscherf diep in haar achterhoofd.
De liefde van mijn leven is niet meer.
Het is afgelopen. Het leven is maakbaar,
maak er iets moois van,
maar nu even niet.

Jeroen van Rooij

My Angie Dickinson - Michael Magee

Onlangs verscheen Michael Magee's tweede flarf bundel, My Angie Dickinson (Zasterle). De bundel bevat 153 titelloze gedichten, die alle zijn gebaseerd op het werk van Emily Dickinson. Magee googelde woorden en zinsdelen uit Emily Dickinsons verzen gecombineerd met de frase "Angie Dickinson" en stelde uit de zoekresultaten zijn gedichten samen. Hij koos voor "Angie Dickinson" om sommige 'piëteiten' rond het werk van Emily Dickinson te 'verstoren' en omdat hij verwachtte dat de populaire filmster - Police Woman Pepper - een stroom interessant Google materiaal zou opleveren.

De Kleine Vogel komt de Hitparade binnen -
Een koe kwam voorbij - en kakte
Op de Kleine Vogel - en de Mus -
Dacht dat dit Het Einde was -
Maar de mest verwarmde hem en ontdooide -
Zijn vleugels - "is da shit" -
Waarom is 't - dat Kleine Vogel - vroeg zingt
Op een Zaterdagochtend en pist
Terwijl de Duif - explodeert - in de Adelaar
Als een "Klassieke" martini mixer
In een bowling shirt -

This Little Bird enters the Billboard -
A cow passed by - and crapped
On this Little Bird - and the Sparrow -
Thought is was The End -
But the manure warmed him and defrosted -
His wings - "is da shit" -
Why is it - that Little Bird - sings early
On a Saturday Morning and pisses
While the Dove - explodes - into the Eagle
Like a "Vintage" martini mixer
In a bowling shirt -

Tijdens het lezen van de bundel drong zich de term 'popart' aan me op. Het hergebruik van Emily Dickinsons vorm en de invulling ervan met Google zoekresultaten doen de gedichten lijken op readymades. Daarnaast duiken beroemdheden uit de Amerikaanse entertainment industrie, reclameslogans en supermarktproducten veelvuldig op. De overeenkomst gaat mank op het punt van de verheerlijking. Waar popart de Westerse consumptiemaatschappij ophemelt, wordt zij door Magee scherp veroordeeld.

Opwindend - de verkoop -
Hatelijke verwijzing naar IKEA -
Geliefde Grote Communicator -
Slaat Angie - overdwars -

Excitement - of the auction -
Snide reference to IKEA -
Beloved Great Communicator -
Slaps Angie - across -

My Angie Dickinson is geëngageerd. In politiek en sociaal-cultureel opzicht. Daarin verschilt de bundel niet van Magee's vorige, Mainstream. Maar er spreekt nóg meer pretentie uit. Magee eist aandacht, claimt een plek voor zijn poëzie, soms zelfs op pretentieuze wijze.

Mijn leerling "valt de centrale ethos aan"
Dat, plagiaat, een, bijzonder, soort, van,
Bedrog vertegenwoordigt dat - in zich verenigt - diefstal
& leugenachtigheid & Zijn eigen zuur najaagt -

Chris Penn valt direct zonlicht aan
Onderwerpen van Onze Tijd -
Een Inzet - via een ziekte die
Dean Martin aanvalt - zo dronken als een indiaan -

My student "attacks the central ethos" -
That, plagiarism, constitutes, a, particular,
Kind of cheating that - combines - theft
& lying & Hunts its own pickle -

Chris Penn attacks direct sunlight
Topics of Our Time -
A Stake - through a disease that attacks
Dean Martin - as drunk as Feathers -

Ron Silliman drukte het effect van My Angie Dickinson als volgt uit: '[It] is a little like viewing the world through a TV that gets only two channels: E! & Turner Classic Movies.' Magee heeft een verontrustend pamflet geschreven. Over het scherm dat de Westerling inmiddels heeft opgetrokken, tussen zichzelf en de buitenwereld. Hoe nog te kijken? Te reageren? Waar ben ik? En wie?

Ik jatte de "lilliputter" omschrijving
Uit Het Tijdschrift voor Geestelijke Necrologie
Waarin opgenomen - Maandblad voor Overleden Dominees -
Natuurlijk jatte ik De Idee -
Een schoft wiens overstoorbare
Antwoorden op de standaard Waarom
Zat je in de gevangenis Vraag -
Een wrange - "Ik jatte dingen" - zegt alles...
Ik zal mezelf nu "in vuur en vlam" zetten
Op zijn schoot en hem "Pappa" noemen -

I stole the "midget" description
From The Journal of Ecclesiastical Necrology
Incorporating - Dead Vicars Monthly -
Of course I stole The Idea -
A scoundrel whose unflappable
Replies to the standard Why
Were you in prison Question -
A tart - "I stole things" - tells all ...
I will now light myself "on fire"
On his lap and call him "Daddie" -

Het volledige voorwoord van de bundel valt te lezen op Combo Arts. My Angie Dickinson is verkrijgbaar via Small Press Distibution.

Ton van 't Hof

Poëzie voor klootzakken?

Een inleiding tot flarf – pffffffffffffffffffffffffft! Hey!

Deze tekst is gepresenteerd op 27 april 2007 tijdens een avond in Perdu, Amsterdam, over Amerikaanse poëzie.

De week van de poëzie komt er weer aan...

Een jaar hard gewerkt, het is opnieuw april dus
De week van de poëzie komt er weer aan.
Ik heb genoeg van die hele marketingmachine
voor nutteloze troep; waar is het goed voor???

Ik ben moe van 'De ruimte
waarin de poëtische waarneming gestalte krijgt' -
je vindt het ook in stront.
Aan het einde van de rit kunnen we slechts de resultaten
van de dictatuur waarnemen: dit jaar staat poëzie
voor jongeren centraal: KOOP EEN BOEK!

De week van de poëzie klinkt als...
een wel erg goedkope smoes voor een rukfilm
een gangbang - de commercie & de houdgreep:
het afgelopen jaar werden een kleine zes miljoen witregels
geproduceerd waarin het vertrouwen van de dichter
in vreemde mensen VANWEGE OORLOG zomaar verdwijnt...

Zie je het voor je? De geboorte van een beeld
in poëzie: een dik 12 man sterk publiek
dat daar lag, in 't gras, hun thee gedronken...
Ik ben er nog nooit in geslaagd om ook maar één
poëem van MARTINUS NIJHOFF uit te lezen. En toch
blijf ik het proberen. Wij allemaal!!!

Of is het gedicht een ongeleid projectiel
dat zich in elke fucking richting kan ontwikkelen?
U kunt deelnemen aan twee MEESTERKLASSEN: Houd u
niet bezig met de wereld, want met vuur toetsen Wij -
stamelen. Hakkelpoëzie, waarin de hand van de meesteres

Oh mijn GOD! ik heb een stijve wat is ze MOOOOI!
Je kunt kinderen niet vroeg genoeg in aanraking brengen
met poëzie. KOOP EEN BOEK! en vorm zo een belangrijk
onderdeel van De week van de poëzie. Ik heb genoeg
van jullie allemaal (van jullie allemaal)

© Ton van 't Hof, april 2007

Writing after 9/11

Susan M. Schultz eindigt haar laatste essaybundel, A Poetics of Impasse in Modern and Contemporary American Poetry (The University of Alabama Press, 2005), met een nawoord, 'Coda "World Trade Center" - Writing after 9/11', waarin zij in de hedendaagse Amerikaanse poëzie, die nu wordt geschreven, weerslag tracht te ontdekken op de gebeurtenissen op 11 september en de daaropvolgende invallen in Afghanistan en Irak. Zij meent in een zeker deel van de poëzie, met name dat deel dat zij in haar essaybundel voortdurend experimenteel of avant-garde noemt, het volgende te bespeuren:

Suffice it to say that this is not a poetry of "ease", as Oren Izenberg calls it, noting how little of it there is these days. Izenberg, in a Boston Comment: Avant-Garde Debate, argues that contemporary poetry has lost "a range of feeling," and is dominated by a sense of humiliation, however wryly and comically expressed by poets. Transpose "humiliation" to "anger" and you have the tone, or the origin, of much contemporary experimental poetry; this is not an age of ease, and its poets cannot impose ease upon dis-ease. But the poetry of seams that poets describe enables them to "construct," literally and figuratively, a world out of the pieces.

Het woord 'seams' (naad, voeg) wordt voor het eerst gebruikt door de dichter Anselm Berrigan in een e-mailwisseling tussen verscheidene dichters, niet lang na 9/11: 'The practice of stitching together notes or snatches of writing has become more and more my regular process, with working on the seams being a major technical aspect of it... It's a completely torturous method of writing for me, but I've accepted it recently as what I'm doing in order to make a certain kind of personal advance in terms of content-focus, for lack of a better way of putting it.'

K. Silem Mohammad, een dichter die veelvuldig gebruik maakt van Google om zijn gedichten te construeren, pakt vervolgens in dezelfde e-mailwisseling het woord 'seams' op: 'Like him [Berrigan], I found myself shifting almost entirely into a constructivist (in my case, heavily assemblage-based) mode of composition, in which the bulk of my attention went into working on the seams rather than generating the germinal phrase or line that had often been the starting point in a lot of my earlier work.' (Germinal: met betrekking tot ontkieming.)

Juliana Spahr schrijft: 'After 9/11 it felt really important for me to be writing but it felt important not to be writing knowing the answers, so I felt I had to keep writing to try to understand what the range of answers were.'

Susan M. Schulz omschrijft de weerslag tot slot als volgt: 'The poem no longer "takes off" from a phrase or from language as ongoing process [...] but from fact, and grim fact at that.' Een belangrijk doel waarop deze 'nieuwe experimentelen' hun pijlen vervolgens richten is het vooral door politici geïnfecteerde hedendaagse taalgebruik, 'the language of intolerance', die dient te worden gecorrigeerd. Maar, voegt ze daar aan toe, 'taking these uses of language as our text, which we must do, is a dangerous business.'

Flarf is één van de meest in het oog springende exponenten van de door Schultz gesignaleerde veranderingen in de Amerikaanse poëzie. Het gebruik van 'geïnfecteerde taal' (aanstootgevende taal, politiek incorrecte statements, misplaatste dierlijke beelden) door flarf-dichters, onder meer om de infectie nu juist voor het voetlicht te brengen, roept vaak negatieve reacties bij lezers op. Ik vermoed enerzijds omdat sommigen gewoonweg niet van aanstootgevende taal houden en anderzijds omdat het gebruik van dit soort taal in gedichten vaak niet overeenkomt met het poëtische verwachtingspatroon dat men heeft. Toch zullen deze negatieve reacties niet het gevaar zijn waarop Suzan M. Schulz doelt. Ik geloof (Schultz expliceert de 'dangerous business' niet in haar schrijven) dat ze wijst op het gevaar dat het gebruik van geïnfecteerde taal door dichters mogelijk helpt om deze te institutionaliseren in plaats van te corrigeren. En daarin ligt inderdaad een forse uitdaging, die geëngageerde dichters, op dat punt ben ik het geheel met Schultz eens, zullen moeten oppakken.

Contemporary poetry, by which I mean the poetry being written today, is as political as any written in this nation's history. That it addresses the impasses and imperfections of our history goes without saying.

Ton van 't Hof

Gigantisch gedicht vol klootzakken - Over flarf (2)

But like a crafty virus, the problem of language has mutated.

I've been composing a series of poems called "Fascist Fairytales." In one of them, a poem-play, Margaret Thatcher has a dialogue with The Sphinx, who is initially skeptical of her politics but eventually falls in love with her. It closes with a nuclear catastrophe, a loving embrace, and Thatcher's proclamation, "Bomb Turks, I'm in love!" Isn't that precisely what she meant?

Michael Magee, Mainstream (BlazeVOX, 2006)

Flarf canoniseert, althans die mening is de Amerikaanse dichter en criticus Joshua Corey toegedaan. Ik ben het niet met hem eens. Al is het alleen maar omdat van de onlangs verschenen belangrijke flarfbundel van Michael Magee, Mainstream (BlazeVOX, 2006), nog geen fatsoenlijke recensie is geschreven. K. Silem Mohammad merkte nog niet zo lang geleden op: 'I was just looking at some of my early Flarf work, and a couple of things occurred to me. One was that this early writing (and here I can only speak for myself, not for any of the other Flarfonauts) is simply too embarrassingly bad, no matter how intentional said badness might be, for it ever to leave the vaults and be seen in public.' Flarf is nog volop in ontwikkeling, beweegt, maar waar naartoe?

In dit tweede artikel over deze poëziestroming (het eerste artikel vindt u hier), die in elk geval in de V.S. stof doet opwaaien, presenteer ik twee vertalingen van mijn hand van nieuwe gedichten van K. Silem Mohammad en Anne Boyer, uit hun, vers van de pers, zojuist verschenen nieuwe chapbooks. Daarnaast laat ik Amerikaanse dichters, critici en een professor aan het woord, in de vorm van citaten, die tezamen een overzicht geven van heersende Amerikaanse opinies met betrekking tot flarf.

Waardeloze president

de nacht dat Reagan werd neergeschoten terwijl hij zijn vrouw bedroog
waren prostituees vrij en bestond er niet zo iets als herpes
man het was magisch

zeker we hebben een waardeloze president
maar het antwoord ligt niet in power ballades
'ik ben zo vrij daar anders over te denken' telt alleen tijdens hoefijzerwerpen

o.k. het is even aannemelijk dat het kind
een tweede Einstein kan worden en je herpes geeft
maar het is even aannemelijk dat het een vieze prostituee wordt

een slechte zaak, dat vind ik ook
metaforen zijn obsceen zoals het woord 'nicotinezuur'
mijn favoriete sport is honkbal

ik had mijn baas niet moeten vertellen dat ik vroeg naar huis moest
noch ben ik geïnteresseerd in het oplopen van soa's (wellicht op herpes na)
wat is Vicky's probleem? heb je 3 euro's?

ik ga pietepeuterige mooie-meisjes
voeten verviervoudigen tot
fractale spatader patronen

Amerikaanse dakdekkers
kunnen dus geen beton krijgen vanwege... herpes
uhhh, je dekt geen daken met beton

Bad President

the night Reagan got shot while cheating on his wife
prostitutes were free and there was no such thing as herpes
brother it was magical

sure we have a bad president
but the answer doesn't rest in power ballads
"I beg to differ" only counts in horseshoes

OK so it's equally likely that the baby
could grow into another Einstein and give you herpes
but it's equally likely that it could grow into a dirty prostitute

that is a bad thing, I agree
methaphors are dirty like the word "niacin"
my favorite sport is baseball

I shouldn't've told my boss I had to go home early
nor am I interested in getting STD's (except maybe herpes)
what is Vicky's problem? do you have 3 dollars?

I'm gonna quadruple itty-
bitty beautiful-girl feet into
fractal varicose vein patterns

so American roofers
can't get concrete because ... herpes
uhhh, you don't build roofs out of concrete

© K. Silem Mohammad, 'Bad President' uit: monsters (chapbook, Abraham Lincoln, 2006)
© vertaling Ton van 't Hof

flarf n. a style of poetry in which poems are formed by a collage of quasi-random, serendipitously found words and phrases; poems or a poem in the style. (Double-Tongued Word Wrester Dictionary)

Flarf Poetry is an avant garde poetry movement of the late 20th century and the early 21st century. Its first practitioners practiced an aesthetic dedicated to the exploration of 'the inappropriate' in all of its guises. Their method was to mine the Internet with odd search terms then distill the results into often hilarious and sometimes disturbing poems, plays, and other texts. (Wikipedia)

'I admire the subversive energy of the project, the daring of setting out to write deliberately bad poetry so as to put our received ideas of "the poetic" into question. It's become a genuine movement, and the evidence of this is that critics (like Dan Hoy) and assorted flarfists are now struggling to control its reception. This is the final gesture by which a movement or poet or technique becomes canonical, I think: after this it's all consolidation and textbooks. Which does not necessarily negate flarf's subversive potential; but I think the energy behind flarf, the desire to upset the apple-cart, is bound to move on toward something else now.' (Joshua Corey)

'As for the discussion that seems to be beginning about Lacan, I'm intrigued. Somehow I think Nicholas' sense that "what is interesting about Flarf is precisely what is going on under the childish surface: the deeper and thus darker oceanic undercurrents" is symptomatic. If I'm right, there is nothing going on under the surface of Flarf. Indeed, "under the surface" is the wrong and tellingly Freudian metaphor. Since Flarf has no putative ego (or is putatively egoless, if you prefer) there's no place to start to psychoanalyze it. It has no neuroses to go after, no dreams to interpret. There is just how it works (or breaks down) on the page. We need, if anything, a schizoanalysis of Flarf. It is anti-Oedipal on the face(lessness) of it.' (Alan DeNiro)

'While I haven't had the time to research any of the sources, my own general take (I'm hardly alone, of course) is that "aesthetically" Flarf's only rarely capable of more than warmed-over, quasi-nihilistic Dada high jinks, playing increasingly stale variations on a one-trick tune; "sociologically," and I mean this in objective spirit, it's shown itself to be a po-biz frat club with a healthy mean streak and a hyperactive snob complex. [...]

Maybe the problem was ever announcing "Flarf" as a concept, suggestive of a movement, etc., in the first place. Obviously, this is one of the problems with manifesto movements. Sloganeering, as flarf itself would have it, is definitely part of the problem. Flarf pieces object to having a "voice", which, if you want to be lent ears, is of utmost importance (e.g., "The world today is not like it was when the New Americans were running it, and that's the real problem.") It's like racism and bad grammar automatically lead to lower-class. [...]

Flarf, dead, alive, or trussed up for action clouds some of the current realities of race, immigration and class in the city, but Flarf will never "end" because too many of the flarfistes are at best mildly talented poets capable only of writing flarf, which is, all things considered, a fairly subtilized form of minstrelsy. Too many poets wish to be poets without struggling with poetry. Too many poets wish to be radical without facing their own wholly conditioned assumptions. If that's what you're into, go for it. Then go fuck yourself.' (Gary Sullivan)

'Flarf uses systems sometimes – Michael Magee’s My Angie Dickinson would seem to be the clearest instance – but more accurately utilizes Google sculpting in a variety of ways to come up with texts, and need not use systems to achieve its effects. [...] Flarf is interested in the idea of poetry as kitsch, as well as poetry as linguistic disaster – it’s desire to reach the “so bad it’s good” stage, what I think of as the Ed Wood effect, is not unrelated to some aspects of New York School heritage. [...] Flarf is interested in the non-literary as language – these poets mostly deploy anti-literary discourses, but do so with an aesthetic frame that is fine-tuned to the level of word and phrase. Uncreative Writing might see that as a residual form of creativity and as something to be stamped out. [...] Flarf came into existence because of the internet – its sense of what is possible here has been fueled by the ways that the web is reorganizing social space. Flarf is not centered around a single strong male personality, such as Bök or Goldsmith.' (Ron Silliman)

'Flarf and Other New Poetries (Dickinson College): "Flarf" is a new kind of contemporary poetry that is both controversial and, within avant-garde poetry circles, wildly popular. Flarf takes various forms, but most Flarf is (a) assembled from text fragments found through Google or other search-engine searches (this method of composition is sometimes called "Google-sculpting"), (b) satiric or comical in tone, and (c) irreverent and often ambitiously transgressive. Much Flarf is published in online magazines or on blogs devoted to avant-garde poetry. In this seminar we'll examine the intense critical debate around Flarf, with special attention to the place of Flarf in American letters. We'll address questions such as, What poetries are Flarf's antecedents? and Is Flarf the future of American poetry? We'll read the small (and rapidly growing) "canon" of Flarf texts, including K. Silem Mohammad's Deer Head Nation, Tony Tost's World Jelly, and Drew Gardner's Petroleum Hat. Students in the seminar will develop and maintain a blog which will become a journal of Flarf poetry and poetics; there, they'll carry on a discussion of the poetics of Flarf and they'll have an opportunity to post their own attempts at writing Flarf poems.' (Professor: Richard Abrams, Psychology)

'The advantage of the Google search text over the thoughts in my head is that I’m not limited to the small expanse of my own knowledge, cultural experience, vocabulary, moral values—I have access to things that would never come up in my own imagination.' (K. Silem Mohammad)

'Of course we didn’t think anyone would come. Flarf is, after all, just fucking around on the Internet. As Jordan Davis said in his first introduction -- it is a "widget," a made up thing, you aren’t supposed to believe in it, and also "Why are any of you here?" [...] A man stormed out at this during this play, muttering something like "I can’t stand this absurdist bullshit any longer." I suspect most of us were thrilled. I suspect most of us had waited so long for someone to actually storm out of a poetry-related event; this is much better than falling asleep at a poetry-related event or being quietly embarrassed for everyone involved.' (A draft: What happened at the Flarf Festival, Anne Boyer)

IS POËZIE VOOR KLOOTZAKKEN?

Het verband tussen poëzie en idiotie is er altijd geweest in handen van
bij gelegenheid pussies full of shit worden ze stilstaande ouwehoer hymnen over
kleuren geproduceerd door de andere mogelijkheid dat ze klootzakken
zouden kunnen zijn geweest---

OP ZICHZELF

werden dichters vriendelijker, vol chardonnay-nippende andere landen. Ja, de
fijne-poëzie pro's besteden tijd aan werken met hun geld, hun theorie
van het leven geopolitiek gebeiteld in het voorportaal van wie de wonden toebrengt
die doorzeuren vol van zulke ontroerende huldeblijken.

Tot nu toe kende niemand de Poëzie Flikkers. Snel daarna stapten ze over op de Poëzie
Homo's
(wat er van ze over is): de 'Ze-willen-alleen-maar-strijd'. Oh deze arrogante
klootzakken verteerd door irrationele poëzie terwijl de opvolgers aantrekkelijk
zijn maar ogenschijnlijk,

IK HEB EEN ZIEKTE.

Een ware poëziefan zou nooit gemeen zijn vanuit het gezichtspunt
van een trucker. Ik moet nog onderzoeken en nu en dan teruggaan naar full ass
chick individueel gezien zooo veel beter. Nou ja, fijne poëzie fotografie,
poëzieband fotografie,

GIGANTISCH GEDICHT VOL KLOOTZAKKEN---

er zou sprake van Inheemse Amerikaanse poëzie kunnen zijn geweest in een dorp in
Centraal Mexico. Zo ja, dan is het kut dat ik dat niet wist---maar ik zweer
dat het groots is geweest. Ik ben vastbesloten de poëzie te leren van het wonderlijke
team dat iedereen haatte omdat het vol pussies zat. Ik hoop dat je de fijne poëzie
bedoelt met de volledige degradatie van de poëzievorm, de jazz
handen en glimlach van een clown

POËZIE

want dan zou ik vragen dat als je me vindt ik een fulltime job heb en drie
kids.

IS POETRY FOR ASSHOLES?

The connection between poetry and idiocy has always been by
sometimes pussies full of shit they become still slinging anthems about
colors produced by the other possibility that they could have been
assholes---

AS IT IS,

poets'd get nicer, full of chardonnay-sipping other countries. Yes, the
fine-poetry pros spend time on work with their money, their theory
of life geopolitics chiseled in the entry hall of who inflicts the wounds
which linger full of such touching tributes.

Yet no one knew the Poetry Fags. Soon they shifted to the Poetry
Queers
(what's left of them): the "They-just-wanna-fights." Oh these arrogant
assholes consumed by unreasoning poetry while the replacements are
loveable but apparently,

I HAVE A DISEASE.

A true poetry fan would never be vicious from the trucker's
viewpoint. I have yet to explore and now and then go back to full ass
chick individual sooo much better. Oh well, fine poetry photography,
poetry band photography,

GIGANTIC POEM FULL OF ASSHOLES---

there could have been Native American poetry in a small town in
Central Mexico. If so, it sucks that I didn't know---but I swear it has
been great. I am determined to learn the poetry of the wondrous team
that everyone hated because it was full of pussies. I hope you mean the
fine poetry with the full scale debasement of the poetry form, the jazz
hands and clown smiles

POETRY

for then I would ask that if you find me I have a full time job and three
kids.

© Anne Boyer, 'Is Poetry For Assholes?' uit: 11. The deep (chapbook, eigen beheer, juni 2006)
© vertaling Ton van 't Hof

Flarf

'What did that guy say?'
'I don't know. Sounded like flarf to me.'
K. Silem Mohammad

In 2003 verschijnt de flarf bundel Dear Head Nation (Tougher Disguises Pr) van de Amerikaanse dichter K. Silem Mohammad. De gedichten in deze bundel zijn het resultaat van wat Tony Tost in zijn essay Blowing Up Just to Say Something to Us: K. Silem Mohammad and the Sub-Poetics of Flarf (Fascicle, nummer 1, 2005) noemt 'Google-sculpting': zoekresultaten van zoekmachines als Google worden aan elkaar geplakt, bewerkt, omgevormd tot poëtische collages. De flarfist aast daarbij op 'aanstootgevende taal, politiek incorrecte statements en misplaatste dierlijke beelden' om tot een 'taal van directheid te komen in tegenstelling tot een taal van zorgvuldige introspectie of correcte impressie'.

Volgens Mohammad behoort zijn online chapbook Hanging Out With Pablo and Jennifer (Duration Press, 2004) tot de meest pure flarf die hij heeft geschreven. Het gedicht 'The Western Tradition' is uit dit chapbook afkomstig. Hieronder volgen de eerste drie strofes.

it's 4 fucking 30 in the morning
swear I'm floating I swear I'm a fucking cloud
I just sound like a stoned fucking hippy
so fucking creepy

going to read the entire western tradition of poetry
want to nurture it and feed it with beer and oatmeal
I am going to do this, no sense in fucking around
you don't even have to fucking watch

my classmates were technically and stylistically clueless
how would you know what good poetry is?
the MFA degree impresses
it's just a stupid tradition it is just a stupid habit
thanks a fucking lot

Het ontstaan van flarf

Eind 2000 stuurt Gary Sullivan een gedicht in naar US poetry.com, 'één van die frauduleuze poëziewedstrijden', zoals hij de organisatie noemt. Hij wil hiermee protesteren tegen de onoorbare praktijk van het verlokken van de argeloze dichter tot publicatie van zijn of haar gedichten, door poetry.com uiteraard, tegen buitensporig hoge tarieven. Aangezet door de theorie dat elk gedicht, hoe slecht ook, met het oog op winstbejag per definitie door dit soort organisaties de hemel in wordt geprezen, zendt Sullivan het meest slechte gedicht in dat hij kan bedenken. Hieronder volgen de eerste 10 regels van het gedicht ´Mm-hmm´.

Yeah, mm-hmm, it's true
big birds make
big doo! I got fire inside
my "huppa"-chimp(TM)
gonna be agreessive, greasy aw yeah god
wanna DOOT! DOOT!
Pffffffffffffffffffffffffft! hey!
oooh yeah baby gonna shake & bake then take
AWWWWWL your monee, honee (tee hee)
uggah duggah buggah biggah buggah muggah

Drie weken later ontvangt Sullivan een lovende brief van poetry.com met een aanbieding om zijn gedichten in een 'coffee-table quality book' uit te laten geven met een 'Arristock leather cover stamped in gold and a satin bookmarker'.

Sullivan maakt van dit voorval gewag op een mailing list en roept andere dichters op om eveneens 'vreselijke' gedichten in te sturen naar poetry.com. Enkelen, waaronder Mohammed en Drew Gardner, reageren positief. Ergens in deze beginperiode valt het betekenisloze woord flarf, dat al snel als benaming wordt opgepikt voor het 'aanstootgevende, sentimentele en infantiele' in de vreselijke gedichten.

Zo ontstaat er begin 2001 een clubje dichters dat begint te experimenteren met flarf gedichten, waarbij het gebruik van Google als primaire bron van flarf teksten zijn intrede doet. Dit laatste heeft tot gevolg dat flarf steeds vaker wordt aangewend als aanduiding van de wijze waarop de poëzie tot stand komt in plaats van de aanvankelijke betekenis van het infantiele, het domme.

Michael Magee, ook een flarf dichter van het eerste uur, zegt over de toepassing van Google het volgende: 'Flarf is een collagetechniek die Google zoekresultaten gebruikt, met name de van websites afkomstige, gedeeltelijke citaten die Google 'vangt'. In het begin was de toepassing grillig en vond ongeveer zo plaats: je liet Google op twee termen zoeken, bijvoorbeeld 'anarchie' en 'tonijn smelt', en met behulp van de door Google gevangen woorden, frases, zinnen (je bezocht nooit de originele websites zelf) zette je vervolgens een gedicht in elkaar. Het resultaat is voor mij om verschillende redenen interessant: de collaboratieve textuur, de antropologische implicaties (het samplen van een grote variëteit van volkstaal, gebaseerd op het gemeenschappelijk gebruik van een woord of zinsnede) en de komische (speelse) opzet. Geleidelijk aan werden betrokken dichters echter ambitieuzer, zowel ten opzichte van hun gebruik van de techniek als van de gedichten zelf.'

Dear Head Nation

Flarf gedichten beginnen steeds vaker op te duiken in online en gedrukte magazines en in 2003 verschijnt de flarf bundel Dear Head Nation van K. Silem Mohammad, één van de meest in het oog springende flarf publicaties tot nu toe. Op internet zijn er twee besprekingen van terug te vinden, waarvan die van Tony Tost de meest uitgebreide is.

Tost vindt dat Mohammad's gedichten 'vakkundig en vaak subtiel een breder scala van emoties weten te bespelen dan veel andere poëzie, van woede tot eenzaamheid en steeds in het gezelschap van de humoristische maatschappelijk onacceptabele statements die zijn zoekopdrachten hem opleverden. De nevenschikking van rauwe emotie en linguïstische naïviteit is dikwijls verhelderend.' Hij vervolgt: 'Mohammad's flarf gedichten gebruiken de taal van de buitenstaander, de zonderling, als een ingang tot emoties, sociale situaties en normen en waarden, die gewoonlijk niet aan bod komen in de hedendaagse poëzie.'

In het kader van de vrijheden die flarf dichters zich veroorloven met betrekking tot het gebruik van andermans teksten, haalt Tost de woorden van Marcel Duchamp aan, uitgesproken tijdens de tentoonstelling van zijn urinoir in 1917 (Duchamp ondertekende zijn bijdrage met het pseudoniem R. Mutt): 'Of Mr. Mutt de urinoir nu wel of niet met zijn eigen handen maakte, is van ondergeschikt belang. Hij koos het. Hij nam een gewoon gebruiksvoorwerp en stelde het zo tentoon dat zijn nut verdween onder de nieuwe titel en het nieuwe gezichtspunt - hij creëerde een nieuwe gedachte over het ding.'

'Evenzo,' trekt Tost de vergelijking, 'bevrijd van de last van het genereren van nieuwe taal - de last der Romantische originaliteit - staat het Mohammad vrij om reeds bestaande taal vanuit een nieuw gezichtspunt te beschouwen, nieuwe gedachten te creëren over voorhanden zijnde taal (en ook nieuwe ritmen voor en beelden van deze taal).'

Mohammad neemt zelf een radicaal standpunt in. Hij wil zichzelf ontrekken aan de 'slappe rondtrekkende dichter die zich veilig waant boven een pittoresk uitzicht en vuile horizon' en streeft ernaar om het 'borrelende onderbewuste' van de taal van de niet-ingewijde in de poëzie in het centrum te plaatsen. Deze taal vormt volgens Mohammad de feitelijke linguïstische mainstream: 'Een mainstream is een krachtige, centrale stroom die al het puin en vee en alle vakantie vierende families met zich meesleurt. Het is niet een zorgvuldig geconstrueerde ijzeren wandelgang. In de mainstream moet je schreeuwen om boven het gebulder uit te worden gehoord. De mainstream is het schrikaanjagende mondiale videospel waarin we leven, elke dag weer, en heeft niets van doen met frauduleuze uitgeverspraktijken.'

Tost formuleert het als volgt: 'Poëzie die de mainstream werkelijk reflecteert, geeft de spanningen en opwindingen van het heden weer zoals deze worden ervaren door degenen die niet behoren tot de (vaak bevoorrechte) dichterlijke kring; een werkelijke mainstream poëzie staat wellicht dichter bij een chat-room of reality TV dan bij de meeste hedendaagse poëzie.'

Het gedicht 'Mars Needs Terrorists' uit Deer Head Nation werd opgenomen in Lyn Heijinian's bloemlezing Best American Poetry 2004. Hieronder volgt de eerste strofe van dit lange gedicht.

:.:.:.:.: alien parasites
:.:.:.:.: alien slave ship survivors,
:.:.:.:.: alien teenagers in 1950s
Florida, sex
:.:.:.:.: terror and destruction, terror
:.:.:.:.: terror designed to part
dumbass teenagers
:.:.:.:.: some now very wet
:.:.:.:.: romantic, the republican
:.:.:.:.: told me of their terror
:.:.:.:.: outfit for ?I?ma slave
:.:.:.:.: a fundraiser for republican
:.:.:.:.: and wet buns contest
:.:.:.:.: parents talking about sex
:.:.:.:.: of here 7.battle him
republican 8
:.:.:.:.: 8.we are 138.9 teenagers

In het vervolg van zijn bespreking plaatst Tost flarf in de traditie van procedurele werken van dichters als Jackson Mac Low en John Cage en van verscheidene OuLiPo projecten, waarbij eveneens gebruik wordt gemaakt van andermans teksten. Google is in dit verband slechts een nieuw instrumentarium om informatie te vergaren. Wel merkt Tost op dat flarf in tegenstelling tot de werken van Mac Low, Cage en OuLiPo vooral berust op niet-literaire bronnen. Met name deze wetenschap brengt de lezer van flarf in een positie waarin hij of zij, in zijn of haar verbeelding, voortdurend op zoek moet gaan naar actuele situaties en maatschappelijke kaders waarin de flarf statements, beweringen en waarderingen een zekere mate van zingeving, betekenis krijgen. Flarf schudt niet alleen het kussen van de poëtische techniek op, maar eveneens dat van de contexten - sociaal, politiek en fysiek - die aan poëzie kunnen worden toebedeeld.

Andere flarf werken

Michael Magee heeft begin 2003 een weblog in het leven geroepen, Mainstream Poetry, waarop veel flarf te lezen valt. Nummer 12 (2003) van het poëziemagazine Combo is geheel gewijd aan flarf. Onlangs zag Petroleum Hat (Roof Books, 2005) van Drew Gardner het licht. De bundel werd overwegend positief besproken door Joyelle McSweeney in The Constant Critic. Hieronder volgen de eerste drie strofes van het gedicht ´Skylab Wolverine Bunny Cage Nub´ uit deze flarf bundel.

Phoenix is the land of milk dowsers,
and I've always been
a wolverine bunny cage xenocide forum asshole.

John Denver is nonsensical.
Good morning Skylab!

These people are for people's amusement
in the Jack Palance Malice Palice.

De toekomst van flarf

Flarf is een betrekkelijk nieuw fenomeen, dat in pure vorm door slechts een klein aantal Amerikaanse dichters wordt toegepast. Het is onduidelijk of en hoe het zich verder zal gaan ontwikkelen. Enkele flarf dichters van het eerste uur, waaronder Mohammad, hebben zelfs alweer de dood van flarf verkondigd. Ik vermoed overigens dat ze vooral af willen van het stigma (louter) flarf dichter te zijn. Of ze flarf ook volledig uit hun poëzie zullen of kunnen verbannen, is nog maar de vraag. In dit verband wil ik een uitspraak van Michael Magee citeren: 'Ik schrijf niet exclusief flarf poëzie, maar de toon van flarf vindt inmiddels zijn weg in de gedichten geschreven zonder hulp van Google of welke andere zoekmachine dan ook.'

Flarf groeide in korte tijd uit van een geintje (slechte, domme gedichten schrijven) tot een streven om met behulp van 'aanstootgevende taal, politiek incorrecte statements en misplaatste dierlijke beelden' te komen tot een 'taal van directheid in tegenstelling tot een taal van zorgvuldige introspectie of correcte impressie'. Dit streven tot renovatie van de contemporaine poëzie is niet nieuw of opzienbarend. Flarf heeft daarentegen wel verassende bronnen van taal weten aan te boren en laten zien hoe daar met behulp van zoekmachines uit kan worden geput. Dat is, geloof ik, de grote waarde van flarf. Maar in die zin heeft flarf zijn kaarten intussen wel uitgespeeld en klinkt een verkondiging van de dood van flarf als avant-garde me niet onlogisch in de oren.

Ik ben benieuwd of meer dichters uit de door flarf aangereikte nieuwe bronnen van taal gaan putten en op welke wijze zij deze rauwe ordinaire taal zullen weten in te passen in hun eigen poëzie. Want ik geloof wel dat, met het oog op de door Bas Belleman aangeslingerde discussie Doet poëzie er toe?, flarf met zijn politiek en sociaal getinte 'reality' gedichten een bruggetje heeft geslagen naar meer maatschappelijke relevantie van de poëzie. Dit betekent niet dat alle dichters nu maar zouden moeten gaan flarfen, integendeel, maar je er voor openstellen kan zeker geen kwaad.

© Ton van 't Hof 2006

Bronnen

The Flarf Files, EPC, augustus 2003, http://epc.buffalo.edu/authors/bernstein/syllabi/readings/flarf.html

Dear Head Nation, recensie van Aaron Kunin, Rain Taxi, winter 2003/2004, http://www.raintaxi.com/online/2003winter/deerhead.shtml

O, You Cosh-Boned Posers!, essay van Jordan Davis, The Village Voice, augustus 2004, http://www.villagevoice.com/news/0434,essay,56171,1.html

Blowing Up Just To Say Something To Us: K. Silem Mohammad and the Sub-Poetics of Flarf, essay van Tony Tost, Fascicle, nummer 1, 2005, http://fascicle.com/issue01/Poets/mohammadessay.htm

The Virtual Dependency of the Post-Avant and the Problematics of Flarf: What Happens when Poets Spend Too Much Time Fucking Around on the Internet, Dan Hoy, Jacket, nummer 29, 2006, http://jacketmagazine.com/29/hoy-flarf.html

Petroleum Hat, recensie van Joyelle McSweeney, The Constant Critic, februari 2006, http://www.constantcritic.com/Joyelle_McSweeney.html

{lime tree}, weblog van K. Silem Mohammad, http://limetree.ksilem.com/

Mainstream Poetry, weblog van Michael Magee, http://mainstreampoetry.blogspot.com/