MASKER
Ruk me de ogen uit in aanwezigheid van Tiresias
een ander kijkt in zijn masker
iemand weet dat ik hier in Het Noorden
voorbijkwam toen ik wraak kwam innen
Aan de pruimenboom bij de waterput proberen ze me op te hangen.
Ik bind mijn haar samen tot ik het nieuwe zaaisel bijeenraap
Ik verbrand droge takken opdat de rook mijn lichaam uitdroogt.
Fa Claes vertaalde gedichten van de Chileense dichter Juan Paulo Huirimilla. Lees verder in Stanza >>
Achter de gedachte staat een gebroken paal. Een paal die de stroming tot aan de voet van het bed heeft meegesleurd. De ruiten zijn afbeeldingen waar de doden om hun handen vragen. Achter de spiegels is een andere rechtopstaande aanplant. Vuurdraden die de meisjes in een coma pulseren. Een tunnel vol weken. Een tunnel wil zeggen tunnel. Wat wil zeggen: kanker. Plantenkas en dorst. Buidel. Gehoorde melk. De lever praat in de hoeken. Een wijn vol nummers. Een zak met droge blaren achter de blik. Een theezakje. Een doodskist gevuld met takken. Onder de leeftijd staan de dode jaren. Onder het licht de verrezen prisma’s. Een kind draagt een brug die een ander kind draagt dat niets draagt. De leegte is een bloedziekte. Ze klaart zoals het roest in de visnetten. In alle kasten zijn er schrikbeelden. In de schuiven ontroostbare handen. De wanden heeft niemand gearceerd. De herfst heeft vele namen. Achter de gedachte weet ik wie niemand is.
Javier Bello, vertaling Fa Claes. Lees verder op Stanza >>
Woestijnbloemen
Levend in een wijd landschap zijn de bloemen –
Rosenberg, ik herhaal slechts je woorden –
de granaat en de havik doden elk uur
mannen en muizen - doden
de geest; maar het lichaam kan de hongerige
bloemen voeden en de honden die 's nachts
woorden roepen, de vijandigste dingen.
Maar dat is niet nieuw. Telkens als de nacht
gordijnen van de ogen trekt en de geest wakker houdt
kijk ik aan elke kant van de deur van de slaap
uit naar het muntje dat ik mee zal nemen
om het geheim te kopen dat ik niet bewaar.
Ik zie mannen als bomen die lijden
of het detail en de horizon door elkaar halen.
Leg de munt op mijn tong en ik zal zingen
van dingen die anderen nooit zagen.
El Ballah, Ziekenhuis, 1943
Keith Douglas, vertaling J. Eijkelboom, lees alle gedichten op Stanza >>
TEKST AANGETROFFEN OP EEN TAFEL IN HET RESTAURANT MIRAMAR (QUINTAY)
Als de afgrond met zijn stilte ons niet riep
konden wij Trakl niet lezen, en niet uren die anonieme
grafstenen blijven bekijken die de storm teistert
gelijk de schreeuw van de vogel die de doden begeleidt.
Versregels uit Sebastian im Traum aan het einde van het strand
met drijfzand gelijk schipbreukelingen. Onze tijd
moest eindeloos zijn als het zand van dat strand.
Maar alle as, alle donkenschap, alle duurzaamheid
is overbodig omdat wij vergaan. En op de kust - zoals je weet - duurt
het gestage schouwspel van de golfslag voort. Wij trekken verder
over verspreid gebeente dat de golven van de zee hebben teruggespoeld,
we trekken verder om zoveel deuren te openen,
stalen deuren, houten deuren, onzichtbare deuren,
- innerlijke verhuizing waarvan we ons willen bevrijden -
waar een woord alles met zich neemt wat we hebben kunnen bezitten.
Vertaling Fa Claes. Lees verder op Stanza >>
De symmetrie van de kosmos
Alles heeft een plaats in de symmetrie van de kosmos
Het rode overhemd van de namiddag
geweekt in de dorst van het vasteland
naast een naakt meisje dat ligt te zonnebaden
klanken die vervliegen in het licht
de oude vrouw die eens haar zoon te betreuren had
en nu zelfs niet hoopt op de dood
kijkend naar een hond die doelloos rondzwerft in de buurt
de jaren niet door ons verwacht maar toch gekomen
de jaren wel door ons verwacht maar die niet zullen komen
resoluties, mozaïeken, geblankette idolen
mythen, wonden, de voor- en keerzijde
van een onbesteld gebleven leven
de stemloze schreeuw
het barmhartig niets
Miranda, Charis, Stéfanos
en het zinnenbegoochelend stempel van de gift.
Vertaald door Hero Hokwerda. Lees verder op Stanza >>
GROET AAN DE LEGENDE VAN MORGEN
Ludovicus
energie van bijeengevoegde kraters
stormwind en ijzerelement van oorlog
voor je figuur projecteert het licht zijn lot en zwicht het wonder
niemand kan zich vijand noemen van je muziek
je werd ontzaglijk geboren
en nog ontzaglijker zul je moeten sterven
omdat in je longen alle zuurstof van de wereld gaat
en aan je hart komt de meerring van de ultieme impuls toe
Vertaald door Fa Claes. Lees verder op Stanza >>
WOORDEN VAN VERSCHILLENDE KUDDEN
eerst
verloor hij het woord hand
de landkaart
de richting
de wind
daarna verloor hij het zwart en het rood
het blauw, het groen
het geel
de wolken van as
en al de tijd van de wereld
woorden
van verschillende kudden
kwamen elkaar tegen
bij deze zonnestand
in
het
midden
van
een
heldere
nevel
voor hem was
alles een
buitenlandse stad
Leo Lobos
Vertaling Fa Claes
Lees verder op Stanza >>
Vermist
Dromen blijven dromen,
maar jij niet,
in de hoek hangt nog steeds je warmte,
voor de spiegel ligt nog je kam
met een pluk van je haar,
onze deur wacht ’s middags
op jouw schaduw die verkoeling zoekt,
ik heb, als altijd, het eten klaar
en het raam voor je openstaan.
Dromen blijven dromen,
maar jij niet,
daarom schrik ik ’s nachts wakker en huil
omdat jij in de droom voorkomt
en ik je niet kan vinden.
Daarom schrik ik ’s nachts wakker en huil...
(Dat zei de vrouw in haar monoloog;
een meisje van tweeëntwintig dat dag en nacht
wacht op de terugkeer van haar man.)
Michalis Pasiardis
Vertaling: Stella Timonidou & Kees Klok
Lees verder op Stanza >>
BIECHT
De dood
vliegt laag over haar bed.
Zelf kan ze hem niet meer zien.
Maar de vrouw die haar bijstaat ziet hem
en slaat haar ogen neer.
Ze zijn alleen in de kamer.
De vrouw buigt zich over het gezicht,
om de adem te voelen, zich te vergewissen.
Met een vers watje
bevochtigt ze telkens de bleke lippen.
Alles is voorbij.
Maar de vrouw blijft
- zolang ze nog niet weg hoeft
van de drukbezette verpleegsters -
haar hun geliefde sprookje vertellen
(over het knappe meisje enz.
dat na jarenlange omzwervingen enz.
ten slotte beland is in de krachtige omhelzing enz. enz.),
ze blijft,
met weglating- het is ook al over middernacht, trouwens –
van alle vreselijke episodes
(maar die wel een zekere zin verlenen
aan de wanhopige smeekbeden van de heldin),
ze blijft
met dezelfde vaste, lieve stem
haar in het oor fluisteren
(hoe vaak eigenlijk nog?)
het enige verhaal dat ze kent,
het enige verhaal dat ze kan vertellen;
als een moeder die haar kleine dochter in slaap probeert te sussen
- haar kleine dode moeder.
Charis Vlavianós
Vertaling: Hero Hokwerda
Lees verder op Stanza >>
VAARWEL MY LOVE
De dag waarop ik rot zonder het juiste te hebben gezegd
Bij het licht van mausoleumkleurige kaarsen
Zul je mijn pestkeel komen aanraken
Met de droefenis van een mooie weduwe
Je zult mijn naam in je mond willen oppoetsen
En de eeuwige betovering van de dood ontdekken
In de grafkuil waar de doden elkaar ophitsen
Zul je de nieuwe dikte van mijn bloed proberen te raden
Je zult de graven van je verwanten gaan bekijken
Voor wie ik nooit iets betekende
En van wie ik niet meer wist dan dit.
Je zult me zoeken in het gegons van de vliegen
En moe van dat te proberen zul je onder de mooiste
Rozenstruik van de begraafplaats gaan liggen
Vanuit de grond met de hongerige wormen
Zal ik je het mooiste Russische gedicht lezen
Ik zal slapen
En je zult blij zijn dat je me hebt verloren
Yuri Pérez
Vertaling Fa Claes
Lees alle gedichten op Stanza >>
ZWANEN VAN RAUQUEMÓ
We zochten geneeskrachtige kruiden op de pampa
(paardenstaart en polei, aarmunt en smalle weegbree).
De zon was violet, de weiden raakten bedekt met rijm.
De Rahue stroomde donker voort, zonder glans van vissen.
We hoorden koeien loeien, verloren in de laagvlakte,
en het geluid van een tractor op weg naar Cancha Larga.
We kwamen tot bij de rivier en vroegen om overvaart,
een sloep kwam zonder geluid naar ons toe.
Ze spraken op zachte toon en gaven ons stokken
en een paar slokken brandewijn om de kou te verdragen.
We zwommen heel licht om geen kramp te krijgen.
De nevel sloot het gezicht van de oever af.
Midden in de rotan bogen twee zoetwaterlichamen,
wit gelijk twee manen in de nacht van het water,
hun twee gebroken halzen van zuiver zilver
en ontweken flauwtjes de slagen en de felle stroming.
Elk van hen greep een vogel bij de staart of de poten
en zwom stroomopwaarts naar de boot, tussen de bomen verscholen.
De mannen ontstaken hun jachtlantaarns
en gooiden de zwaargewonde prooien in zakken.
Dronken gingen we weg, met dood gevederd,
terwijl we een paar rancheras zongen en urineerden in de wind.
Midden op de pampa gingen we liggen slapen
en overdekten ons met rijm, met kruiden en beheksingen.
Jaime Huenún
Vertaling Fa Claes
Aanwijzing I
In het optisch achterland van de galerij, waar
de kleermaker zat te werken, ging allereerst de
aandacht naar de palimpsestkleur van de muren.
En met enig nadenken doorzag de blik moeiteloos
het blijvende van 's meesters aanwezigheid.
Wonderschoon evenwel was het omgekeerd
perspectief op de werktafel, alwaar het
naaigerei een geestelijke ordening had
als Byzantijns vaatwerk bij ons laatste
avondmaal. De kleermaker, als gegiste grootheid,
is present in de binnenstad, let u goed op hem!
Zie, enkele van zijn werktuigen: naald of
rafís, psalís schaar, speldenkussen, Singer.
Glafkos Koumidis
Vertaling: Hero Hokwerda
Lees verder op Stanza >>
Armando Roa Vial (Santiago, 1966) is advocaat. Zijn literair werk omvat verhalend proza, essay, poëzie en vertalingen. Hij publiceerde onder meer de dichtbundels El hombre de papel y otros poemas en Hotel Celine. Hij vertaalde gedichten van Robert Browning en Ezra Pound, Macbeth van Shakespeare en het middeleeuwse Voyage of St Brendan the Navigator (El Navegante). In 2002 kreeg hij de prijs Pablo Neruda. Tegenwoordig is hij docent aan de ‘Universidad del Desarrollo’. (Fa Claes)
KELDER
Van zoveel spelen met de taal
vergat ik de deur te sluiten van het woord kelder
en de nacht viel de trappen af de afgrond in
tussen wanden die in stilte verwelkten
en het gereutel van klokken
en stoffige hutkoffers
en een vaag kabaal van dode gedachten.
Alles werd ondergronds
tot het midden in de duisternis zijn wortels verloor.
En toen voelde ik dat iets te pletter stortte
in de verslindende diepte van mijn mond
tot het veranderde in naargeestige vorm,
in beklemming van grond
en in nabijheid van beenderen.
Lees alle gedichten op Stanza >>
Eleni Theocharous (1953) werd geboren in de Cypriotische stad Limassol. Als dichteres publiceerde zij in tal van literaire tijdschriften op Cyprus en in Griekenland. Tot nu toe verschenen er drie bundels van haar hand. Voor de eerste Poiïtiki praxi kai politiki symbraxi kreeg ze de Cypriotische Staatsprijs voor Poëzie 1995, een prijs die zij voor de tweede keer in 1999 won met haar derde bundel Oi Megaloi Tritoi. De hier gekozen gedichten, eerder gepubliceerd in de door Stella Timonidou en mij samengestelde bloemlezing Wij wonen in een taal (Kruispunt, Brugge, 2004), komen uit deze twee bekroonde bundels (Kees Klok).
Een verlicht pad
Ik tel de woorden en jammerklachten
in eenzame slapeloze nachten,
maar ook in de praatgrage slaap
van de vergeten baarmoeder,
ik graaf de tatoeage, de hybris,
maar ook de leugens op die samen mijn
gebeente vormen
en de surfplank vasthouden,
ik kan niet huilen,
niet jammeren, niet janken,
alleen amechtig vluchtige toespelingen uiten,
de prikkels komen terug,
ik herinner me vaag de visioenen van de onsterfelijken,
namen van doden maken indruk op me
en zonloze landschapsbeschrijvingen;
ik bedenk hoe het pad is overwoekerd,
hoe donker de vlakte geworden is,
hoe wegen verdwenen zijn en doornstruiken opgeschoten.
Blindgemaakte rebellen volgen hand in hand
een eenoog met een
geweer,
uit de baard van de Balkan druipt
gal en droefenis...
maar op het kerkhof
zijn de cipressen verdord
hier en daar is de grond gescheurd
en uit de spleten klinkt
een onbekend gezang,
een spookmelodie,
het marslied van de zondaars.
Lees verder op Stanza >>
Nasa Patapiou (1952) werd geboren in het Cypriotische Rizokarpaso. Zij publiceerde in verschillende vooraanstaande Griekse literaire tijdschriften. In 1988 verscheen haar debuutbundel, To Fonien soma, waarvoor ze de Cypriotische Staatsprijs voor Poëzie kreeg. In 2001 verscheen haar historische studie Het consulaat van de Ionische Republiek, 1800-1807, die bekroond werd door de Academie van Athene. De hier gepubliceerde gedichten zijn afkomstig uit de door Stella Timonidou en mij samengestelde bloemlezing Wij wonen in een taal, uitgegeven te Brugge in 2004. (Kees Klok)
Afkomst
Ik ontspring
Aan de bergen van het
Schiereiland van Karpasía
En mond uit in mijn lichaam
In mijn binnenste bronnen
En plassen
Spiegelbeelden in het water
Schaduwen in het rode bloed
Weerkaatsingen in de ochtend
En ’s avonds andere
Laat de Engel met het
Zwaard maar komen
En mijn rechterzij
Doorsteken
Zodat het bloed wegvloeit
Het water overstroomt
Schuimende golven
Mij omringen
Licht
Je omtrek zichtbaar maakt
Je grenzen getrokken worden
Zoals vroeger
En dat van mijn bezittingen
Alleen mijn stem blijft
Ik ben de denkende plant
Op de steiltes
Van het eiland Cyprus
Gwyneth Lewis (Cardiff, 1959), die in 2008 te gast zal zijn op Poetry International in Rotterdam, studeerde Engels aan de universiteiten van Cambridge, Harvard en Columbia, waarna ze enige tijd als freelance journalist werkzaam was in New York. Terug in Groot-Brittannië werd ze producent bij de BBC-televisie. Voor haar poëzie en proza won zij verschillende prijzen, zoals de Aldeburgh Poetry Festival prize voor haar bundel Parables and faxes. Zij schrijft zowel in het Engels als in haar moedertaal, het Welsh. In 2001 werd een aantal gedichten van haar, vertaald door Rob Schouten, opgenomen in de bloemlezing In een ander licht. Hedendaagse poëzie uit Wales, een uitgave van Wagner & Van Santen. (Kees Klok)
Wandelen met God
De Mahãdeva is een grote witte hond,
waar 'k 's winters mee uit wand'len ga
in de besneeuwde bergen maar hij blijft nooit staan.
En ook is hij de god die plots verschijnt
aan herderszielen, als een palindroom, een wijze
van bewegen, hoe de wereld zich in mist
ook van ons keert, geloof uit woorden wijkt,
ons tastend achterlaat. Hoor achter mij hem hijgen,
mijn pad kruisend en inhalend, getrokken
door geuren die zijn land aanwijzen,
al blijf ik op het pad want boeren schieten
op regen en op and're wezens. In 't veld
rondom maakt dooi van sneeuw nu continenten
en hellingen verglijden in schapenwolkjes
die hem voor mij verhullen. Terwijl ik ga
brengt regen mist en kijk, ik draag
wel duizend diamanten op mijn jas en haar,
en even zie ik niks, hoor achter mij
Mahãdeva de wolf
hunkerend naar wonder, snakkend naar angst.
Hugo de Sanctis werd in 1939 in San Juan, Argentinië, geboren. Gedurende jaren verbleef hij in Mexico waar hem in 1983 de hoogste onderscheiding te beurt viel, de Premio Aguascalientes, voor zijn werk Canción al prójimo, dat pas onlangs integraal is gepubliceerd. Fa Claes vertaalde enkele van zijn gedichten.
HETE NOORDENWIND
Vannacht liep een hond schuin
door mijn geest.
Hij blafte de ongeregeldheden van augustus
en keek me zo onmogelijk aan
dat ik me niet kon inhouden
en de enorme afmetingen begon te bewenen
vanuit mijn gebeente.
Hij heette Buurman
en was heel erg hees
en ziek.
Ik gaf hem de lauwe maan
in een liter melk
deed al wat ik kon
en tenslotte
heb ik de vochtige zekerheid van zijn ogen
die gelijk een zoutweerkaatsing uitdoofden.
Ik legde hem voor altijd
onder de perzikboom neer,
ik zei: buurman buurman...
en ik begon plots opnieuw
naar de lente te verlangen.
Lees verder op Stanza >>
Alun Lewis werd in 1915 geboren in Aberdare in Wales. Hij studeerde geschiedenis en ging in 1940 in militaire dienst. In 1942 publiceerde hij de dichtbundel Raiders’ Down. In 1945 kwam zijn tweede bundel, Ha! Ha! among the trumpets uit. Luitenant Lewis kwam in 1944 om het leven bij een ongeluk in Brits-Indië. Hij is een van de drie War Poets uit de Tweede Wereldoorlog die zijn opgenomen in de door J. Eijkelboom samengestelde en vertaalde bloemlezing De War Poets die in 2002 uitkwam bij Wagner & Van Santen. (Kees Klok)
Infanterie
Overdag vragen deze mannen niets en zijn ze gewillig;
ze eten hun brood achter een hoop stenen;
ontbering en geweld maken onverschillig,
de winter zit als een meisje in hun gebeente.
Ze leren de openingszetten van de ziel,
zijn bij de thema’s leven en dood amper betrokken,
alle doodsangst verschrompeld tot een pijn,
te zeurend om de adem te doen stokken.
Ze delen ’s Levens ijzeren rantsoen, gaan onbepakt,
verduren tot het eind de vroege kou,
de leegte van de dag, de leemte van de nacht,
de zwarte markt die hen verhandelt.
Stil nemen zij voor het gevecht hun stelling in.
Rums heilig oliesel maakt de aarzelenden flink.
Lees verder op Stanza >>
Lina Zerón werd in 1959 in Mexico (stad) geboren. Ze studeerde Internationale Betrekkingen. Ze is wellicht de meest gevierde dichteres van Zuid-Amerika. Werk van haar werd vertaald in het Engels, Frans, Duits, Zweeds, Italiaans, Catalaans, Portugees, Russisch, Servisch, Sloveens, Roemeens en Arabisch. De lijst onderscheidingen die haar werk verwierf is aanzienlijk, het aantal dichtbundels dat ze publiceerde ook. Ze was te gast op tal van poëziefestivals in Amerika, Europa, Azië en de Caraïben. Ze is directeur en uitgever van Linajes Editores. Fa Claes
EEN GROOT LAND
Ik leef in een land dat zo groot is dat alles ver blijft
de opvoeding,
het eten,
het wonen
Zo uitgestrekt is mijn land
dat de gerechtigheid niet volstaat voor iedereen.
Theodósis Nikoláou (1930-2004) werd geboren in Paphos. Hij liet een klein maar buitengewoon interessant oeuvre achter, dat hem een belangrijke plaats geeft in de Griekse literatuur. Stella Timonídou & Kees Klok vertaalden enkele van zijn gedichten.
Schilderijententoonstelling
De bezoekers lopen door de zaal;
Ze bekijken de schilderijen aan de muren,
Praten en geven commentaar.
'De vakman dient leven aan zijn visioenen te geven;
De afkeer van de dood is helemaal afwezig in het kunstwerk.
Wat moeten de vogels, de bomen, al deze idyllische
landschappen
Wanneer rauw geweld voorbijtrekt en ons vertrapt?'
Maar als de suppoost ’s avonds het licht uitdoet
En de deur vergrendelt
Openen de vogels hun snavels
En klinkt er gejammer door de lege zaal
Alsof ze samen een klaagzang aanheffen voor Adrianopel
En zelfs de wind die ’s nachts opsteekt
Slaat deze zaal niet over. Hij waait
Er doorheen en beweegt de boombladeren op de doeken.
Tussen de vier wanden is een zucht te horen
Als het klaaglied van Hecabe
Toen zij samen met de andere Trojanen
Hun kinderen zochten in het geplunderde Troje.
Het lijkt alsof niet het wat van belang is, maar het hoe.
De Belgische, franstalige auteur Christian Dotremont (Tervuren, 1922 - Buizingen, 1979) is stichter en bezieler van de COBRA-beweging (1948-1951). Behalve dichter was hij romancier, kunstcriticus, beeldend kunstenaar en pamflettist. Hij debuteerde in 1940 met de dichtbundel Ancienne Eternité en publiceerde in 1946 Labisse, een boek over de Brusselse surrealistische schilder Felix Labisse (Brussel, La Boétie). In 1955 werd zijn enige roman La Pierre et l'Oreiller gepubliceerd bij Gallimard. In 1987 verscheen hiervan een Nederlandse vertaling. De hieronder opgenomen bijdragen verschenen eerder in Kruispunt en De Poëziekrant in een vertaling van Hendrik Carette. (Kees Klok)
COBRA IS EEN LEGENDE
Cobra is een legende die we in 1948 hebben gesticht
ter gelegenheid van een bezoek aan Parijs, we hebben
ons eerst dadelijk gebogen over onze bronnen en we
hebben het letterwoord Cobra uitgevonden, kortom we
hebben een woordspeling gemaakt omheen ons Kopen-
hagen, Brussel en Amsterdam en we hebben de legende
leven gegeven, bijvoorbeeld ook door te reizen van Brus-
sel naar Kopenhagen, van de schrijverij naar het schilderij,
van de lach naar de traan, van de lach naar de schreeuw
naar de creatie van de eeuw. In een chaotisch ritme, perfect
overroepen als bij een ware legende en toen we in 1951
bedachten dat deze legende vermoeiend werd, moest zij
ophouden te bestaan. Welnu, juist door het einde van
Cobra uit te roepen, waren we geheel en al mythomaan.
Christian Dotremont
Vertaling: Hendrik Carette
Salvador Espriu (1913-1985) is een van de bekendste Catalaanse dichters van deze eeuw. Zijn eerste boek verscheen in 1931: Doctor Rip; in 1939 volgt zijn eerste toneelstuk: Antigone; in 1946 zijn eerste dichtbundel: Kerkhof van Sinera. In 1968 werd begonnen met de uitgave van zijn verzameld werk. Espriu over zichzelf: 'Op de drempel van mijn veertigste levensjaar kan ik zelfs nog geen klein fiche vullen met biografische gegevens. Ik heb gestudeerd, ik werk om in mijn onderhoud te voorzien en ik streef ernaar, zonder enige hoop overigens, me ooit volledig aan mijn literaire arbeid te kunnen wijden.' Omdat Catalonië in het centrum van de boekenbelangstelling stond, afgelopen week, in Frankfurt, en omdat de poëzie in Frankfurt niet echt voorop staat, vandaag een paar gedichten van een Catalaan, vertaald door Fa Claes, op Stanza >>
Fa Claes vertaalde gedichten van de Argentijnse dichter Jorge Leónidas Escudero (1920):
19
Dit was een meneer die naar het casino ging
voor een whisky of twee, om naar vrouwen te kijken,
spelen nooit, zei hij;
maar bij wijze van grap komt het ervan,
hij zette een fiche op de vijf en die kwam uit
jammer genoeg.
Van hieraf aan is het de geschiedenis van altijd.
Zelfs was de ontgoocheling zo rijkelijk
dat op een fatale nacht
het nummertje hem talloze keren in de steek liet.
Dan is hij opgebruikt de straat opgegaan,
stuurs van plechtstatigheid,
en terwijl hij naar het park gaat kiest hij een boom,
geeft de voorkeur aan ik weet niet welke tak en sterft.
Het is zeker dat de boom zich ontdeed van een traan;
maar ginder in het casino, toen ze het vernamen,
daar heeft geen blad bewogen, bij niemand.
De Cypriotische dichter Theoklis Kouyialis (1936) werd geboren in Páno Defterá. Hij studeerde aan het Morfou College of Education en daarna onderwijskunde aan het Glassboro State College (USA) en aan de New York State University in Albany. Ook volgde hij postgraduate studies aan de Universiteit van Londen. Hij was werkzaam in het onderwijs en pensioneerde als directeur van een basisschool.
De dromen van koning Ninemon*
Koning Ninemon viel in slaap.
Met een boek in zijn hand
Liet hij het hoofd lichtjes naar links zakken
Sloot onmerkbaar zijn ogen
En gaf zich geleidelijk over aan de weldaad van de slaap.
Pauline Stainer (1941) werd geboren in Burslem, bij Stoke-on-Trent. Zij studeerde Engels aan de universiteit van Oxford en promoveerde daarna aan de universiteit van Southampton. Haar eerste dichtbundel, The Honeycomb, publiceerde zij relatief laat, in 1989. Daarna volgden in snel tempo nog zeven bundels, waarvan de jongste, The Lady and the Hare: New and Selected Poems in 2003 bij uitgeverij Bloodaxe verscheen. Haar vierde boek, The wound-dresser's dream, werd in 1996 genomineerd voor de Whitbread Poetry Award. Zij woonde enige tijd op Rousay, een van de Orkney-eilanden, waarvan de weerslag te vinden is in Parable Island (1999). Tegenwoordig woont en werkt ze in het Zuidengelse graafschap Suffolk. (Kees Klok)
Het konvooi
Niet de diepzinnige mechanismen
van goden,
maar militaire voertuigen
die over een grote afstand aankomen,
koplampen die lucht krijgen
van de zandstorm.
Een heviger land –
het licht verliest zijn waakzaamheid
op het inmense stof
van de wereld,
zandadders
in hun gloeiend geel
en daarachter,
als waren er geen regels
voor de strijd,
rekken met pas geverfde sari’s,
golven
scharlakenrode wind.
Fa Claes vertaalde de volledige bundel No llames en la noche van de Cubaanse dichter Luis Manuel Pérez-Boitel. Een waar kunststukje, dat hij de titel Roep niet in de nacht meegaf. Zowel voor Luis Manuel als Fa nemen wij ons petje af. Luis Manuel Pérez-Boitel werd in 1969 in Remedios geboren. Hij publiceerde verscheidene dichtbundels.
Mario Dux Castel werd in 1971 in Mexico stad geboren. Vanaf zijn twaalfde leest hij auteurs als Kafka, Poe, Baudelaire. Die zijn een stimulans tot het schrijven van korte verhalen en gedichten. In 1989 maakt hij deel uit van de Post-Punk groep Ninguna me mira. Hij volgt muziekonderwijs en werkt met zijn poëzie mee aan het radiostation Radio Interferencia. In het jaar 2000 wordt zijn medewerking gevraagd aan het festival Jóvenes del Tercer Milenio ingericht door de regering, en maakt hij deel uit van het literaire atelier El Ojo En La Cerradura. Hij wordt dat jaar ook uitgenodigd door de vereniging van Mexicaanse auteurs. Zijn optreden daar bezorgt hem een studiebeurs voor literatuur en theater. Realisaties van hem vallen bijzonder in de smaak zodat hij aan verschillende grotere projecten kan meewerken. Op dit ogenblik is hij in Mexico stad begaan met drie verzenbundels. Hij stichtte er de groep Los vehículos que atropellan el mar waarin hij zijn scheppingsdrang kan uitleven. Muziek, toneel, poëzie en experiment zijn de pijlers van zijn gedreven begaafdheid. (Fa Claes)
DE RAZERNIJ
Ze luisterden naar de razernij onder de lakens
Zij huilde een bloemenkrans
Hij, met een mes in zijn mond, zoent haar buik
De eenzaamheid brengt haar eigen haar in de war...
Zij wast de luidruchtige routine
Hij bundelt zijn vlucht in de blik van een vreemde
God verkoopt woorden.
Hij glimlacht
Zij claimt geloof
Hij zoekt in zijn armoede een vers
Zij drinkt thee
Ze waren in leven
Ze waren in het been van de nacht
Een raaf per traan aan het wenen
Hij kwam door de deur
Zij sloot haar nachtpon... met een kogel.
Alberto Blanco, geboren in Mexico-Stad, 1951, is een van de belangrijke hedendaagse dichters van Mexico. Behalve als dichter is hij actief als schrijver van kinderboeken, vertaler en beeldend kunstenaar. Zijn veelzijdigheid uit zich ook in de verschillende studies die hij volgde: scheikunde, filosofie en oriëntalistiek. In 2002 nam hij deel aan het internationale poëziefestival Dichters in het Elzenveld te Antwerpen. Naar aanleiding daarvan verscheen bij Wagner & Van Santen de bundel De vierkantswortel van de hemel, in een vertaling van Bart Vonck, waaruit de hier geplaatste gedichten afkomstig zijn. (Kees Klok)
Een haan in de vitrine
Gevangen
tijdens twistend kraaien
door de vervaarlijk naderende vlam,
Pronkt de haan
op zijn kam
met rode, paarse, gele bloemen.
Hij slaat
zijn vleugels uit en wil nog
vliegen met het schitteren van zijn blik,
Terwijl
de poten moeten rusten,
zwaar, op de familiekast.
W.B. Yeats (1865-1939) werd geboren te Sandymount in de buurt van Dublin. Hoewel hij als zoon van een kunstschilder aanvankelijk naar de kunstacademie ging, besloot hij zich na drie jaar studie geheel aan de letteren te wijden. Behalve dichter was hij ook toneelschrijver. Tussen 1922 en 1928 was hij politiek aktief als senator van de Ierse republiek. Yeats overleed in 1938 in Frankrijk, maar werd later begraven op het bescheiden kerkhof van het Ierse plaatsje Drumcliff bij Sligo. Hij geldt als een van de grootste dichters van Ierland, een land dat een formidabel aantal voortreffelijke dichters heeft voortgebracht. In 1923 kreeg hij de Nobelprijs voor literatuur. De hier opgenomen gedichten komen uit de vermaarde Yeats-uitgave van Wagner & Van Santen, Al keert het grote zingen niet terug, die in 1999 werd gepubliceerd in een vertaling van J. Eijkelboom. (Kees Klok)
Het eilandmeer van Innisfree
Ik zal opstaan en gaan nu, en gaan naar Innisfree,
en daar een hutje bouwen, gemaakt uit klei en twijgen;
negen rijen bonen zal ik daar hebben, een korf voor honingbijen,
en wonen, heel alleen, op bij-doorgonsd gebied.
Ik zal wat vrede hebben, want rust drupt daar heel zacht,
druipt uit de morgensluiers, naar waar de krekels zingen;
’s nachts is het één geglinster, 't gloeit midden op de dag,
en 's avonds is de lucht vol vleugels van de vinken.
Ik zal opstaan en gaan nu, want altijd, vroeg of laat,
hoor ik het water klotsen, aan d'oever van het meer,
als ik sta op de weg of in de grijze straat
hoor ik, diep in mijn hart, hoor ik het weer.
José Antonio Llamas Fernández werd op 13 juni 1941 in Vidanes (provincie León, Spanje) geboren. Hij studeerde filosofie. In 1963 stichtte hij het tijdschrift Claraboya, dat de laatste tijd erg in de belangstelling staat. Het werd in 1968 verboden wegens duidelijke kritiek op het regime in poëtisch sterke gedichten. De eerste maal verschenen verzen van hem in de verzamelbundel Equipo Claraboya (El Bardo, Barcelona, 1971). Verder publiceerde hij No amanece (Provincia, León, 1984), Como las generaciones de las hojas (Provincia, León, 1998) en Ruina montium (Los libros del Oeste, Badajoz, 2000). De bundel Quian Long: Versos de bambú werd onlangs opgenomen in de Biblioteca del Portal de Poesía. Fa Claes vertaalde twaalf gedichten van hem.
40. EENZAAMHEID
Al wat je zult bereiken
door me te beminnen
zal het verdagen zijn van de dood van een gewond dier
Zeker is het waar
dat je daarvoor de offeranden zult ontvangen
van de zo vriendelijke muzen
En dat het gewonde dier
van liefde zal sterven en niet van een natuurlijke
dood. Maar dat is een detail.
Alexej Poerin (1955) werd geboren in Sint-Petersburg waar hij nog steeds woont en werkt. Hij is actief als dichter, essayist en literair criticus. Hij is hoofdredacteur van het Petersburgse literaire tijdschrift Zvezda. In 1997 was hij te gast op Poetry International te Rotterdam. De hier gepubliceerde gedichten zijn afkomstig uit de bundel De goudvink die in 2001 verscheen bij Wagner & Van Santen in een vertaling door Hans Boland. (Kees Klok)
De goudvink
Ja, het moeten motieven van vogels zijn die door een tamelijk
domme fluit worden voortgebracht. Allerlei troep zonder waarde
- snuisterijtjes, galonnetjes en epauletjes - vindt namelijk
razend, kinderlijk aftrek. Als stickers. Een Eden op aarde
of een lichtende toekomst, een puber, nog altijd verblijvende
in de laat-middeleeuwse gotiek, in een tijd zonder sekse.
Ach, een eeuw maakt niet uit, als ik denk aan de onheil bedrijvende,
sluwe Cosimo Medici of aan mijn streken met Lexje,
als in oeroude epen, want hier kan de tijd niets bedisselen,
hij staat stil. De roodborstige fluit heeft ons niets meer te geven,
hij zingt altijd hetzelfde eentonige liedje. Het wisselen
van de wacht is al net zo betekenisloos als het leven.
Heeft het zin kolonelsterren - zomers, bijziend - op te scharrelen
om die winterse kleintjes - die van kapitein - af te danken,
als het goudvinkje slaat en zijn zaadjes nog net zo laat warrelen
als vanouds, met dezelfde diffuse en wazige klanken?
Manuel Bandeira (1886-1968) werd geboren in de Braziliaanse stad Recife. Hij is een van de nationale dichters van Brazilië. Gedwongen door een slechte gezondheid kon hij niet studeren voor architect, waartoe men hem had voorbestemd. Hij wijdde zijn leven aan de letteren, wat zou leidden tot de publicatie van een twintigtal dichtbundels en romans. Hij heeft een grote invloed gehad door zijn rol in de modernistische beweging die streefde naar vernieuwing van de Braziliaanse letteren. De hier geplaatste gedichten, vertaald door Jef van Egmond, verschenen eerder in 2001 in het internationale poëzienummer van Kruispunt. (Kees Klok)
Zelfmoordlied
Ik zal mezelf niet doden, vrienden,
Ik zal dat, mogelijk, niet doen.
Maar dat ik er zin in heb, dat is zeker.
Dat heb ik, en, vreemd genoeg,
Met een pistoolschot. Een schot in het oor;
Wraak op het menselijk bestaan,
Wee ons! het is bovenmenselijk
om met verstand begiftigd te zijn.
Hanneke Eggels schreef ter gelegenheid van de oratie van Prof. Dr. M. Huijer voor de Opzijleerstoel in Biomedisch onderzoek aan de Universiteit van Maastricht in 2003 bij het thema Bij het kweken van menselijke embryo’s voor wetenschappelijk onderzoek in opdracht het gedicht Bij het maken van een kind. Het gedicht is inmiddels vertaald in het Engels door John Irons, in het Duits door Janet Blanken en in het Portugees door Arie Pos. Zowel het origineel als de vertalingen vallen nu op de Contrabas te lezen >>
P.C. Evans (1965) werd geboren in Wales, maar woont en werkt sinds 1990 in Amsterdam. Hij is dichter, vertaler en redacteur van het Engelstalige, in Nederland verschijnende literaire tijdschrift The Amsterdam Review. In 2001 debuteerde hij met de bundel The Unreal City bij uitgeverij Headland. Hij is initiatiefnemer van de bloemlezing In een ander licht. Hedendaagse poëzie uit Wales, die in 2001 door Wagner & Van Santen werd gepubliceerd en waaruit de gedichten, vertaald door J. Eijkelboom, zijn gekozen. (Kees Klok)
Ik ken je huis niet
Ik dacht daar misschien naar toe te gaan
Ligt het tussen bos en berg?
Je stem over de telefoon echoot op afstand
Speel je nog voor ontspanning
Op die oude trommel?
Je handen zijn zo onhandig en zwaar
Je bent net zo mannelijk als ik
’t is een wonder dat we ooit de liefde bedreven
Herinner je je de nacht
Dat we kampeerden bij het meer?
Toen alle wilde konijnen stervende waren
Traag in het licht aan de waterkant
En de hond die probeerde ze op te jagen
Sophia de Mello Breyner Andresen (1919) werd geboren in Porto, maar kwam als studente naar Lissabon, waar zij altijd is blijven wonen. Zij wordt gezien als de grand old lady van de Portugese dichtkunst en beschouwd als een van de belangrijkste dichteressen van het land. Zoals de vertaler opmerkte in het internationale poëzienummer van Kruispunt, waaruit de vertalingen afkomstig zijn: 'Uit haar werk spreekt een groot gevoel voor harmonie, ritme en schoonheid...' Zij publiceerde tot op heden dertien dichtbundels. Meer informatie over haar is te vinden op Poetry International Web. De vertalingen zijn van de hand van Jef van Egmond. (Kees Klok) Naar de gedichten >>
Jean-Luc Dey werd in 1957 geboren in het Franse Montbéliard in Franche-Comté. Hij is leraar Engels en beeldend kunstenaar. Als dichter neemt hij vooralsnog een bescheiden plaats in in de Bretonse letteren met zijn bundel Hin hag amzer, die in 1990 verscheen. In 1998 nam vertaler Jan Deloof de onderstaande gedichten op in zijn omvangrijke tweetalige bloemlezing Ném eus lec’h all ebet/Ik heb geen ander land, uitgegeven als Kruispunt 174. (Kees Klok)
YIN EN YANG
De mens is doder
De mens is ontmanner
De mens is onbeduidend
De mens is afperser
De mens is wachter
De mens is berekenaar
De mens is verdelerDe mens is zaaier
De mens is bouwer
De mens is onbegrensd
De mens is verteller
De mens is maker
De mens is kunstenaar
De mens is dromerDe keuze staat hem vrij
In de schaduw van zijn lot...
Jacques Roubaud (Caluire, 1932) wordt beschouwd als een van de belangrijkste hedendaagse Franse dichters. Tweemaal was hij reeds te gast op Poetry International in Rotterdam, in 1997 en in 2002. In dat laatste jaar sprak hij de openingsrede, de verdediging van de poëzie uit. Hij staat erom bekend dat hij zijn gedichten construeert vanuit voor hem bindende regels, waarin zich de wiskundige verraadt die hij van huis uit is. Ter gelegenheid van zijn tweede optreden in Rotterdam publiceerde Wagner & Van Santen de bundel De vorm van een stad verandert sneller, helaas, dan het hart van mensen, waarin de vertalingen werden verzorgd door Jan H. Mysjkin. (Kees Klok)
KITTY O’ SHEA
nu ik leer drinken
met het oog op mijn pensioen
dat eraan komt
ga ik wel eens
’s middags
naar de Kitty O’ Shea
en bestel
'a pint of guinness, please'
ik ga zitten met een Engels boek
en ik blijf een uur
in m’n eentje
slokje na slokje
langzaam drinken en lezen
van de bittere en donkere en koele teer
de Kitty O’ Shea is een pub met een Ierse naam
in het centrum van Parijs
op een boogscheut van de Tuilerieën
en toch
beeld ik me in dat ik in Londen ben
een manier als een andere
om niet in de stad te zijn
waar ik leef
Onze onvolprezen Fa Claes introduceert ditmaal de Mexicaans dichter en beeldend kunstenaar Víctor Argüelles Ángeles (1973).
VERWACHTINGEN
Je beproefde de dorst van mijn lege ogenblikken
waar de uren dood neervallen
en nooit meer opstaan
ik heb gewacht... ik wacht,
alleen het onmogelijke bezoekt mij,
doorzoekt mij onder het voorwendsel
mij hoop te verlenen.
De gebroken dag is een veelkleurige spiegel
hij hecht zich aan de innerlijke structuur
die weerstand biedt in het erkennen van zijn opdracht
ik verzin dat ik uit mijn nieuwe
verpakking met geur van ranzige en verbleekte
schaduwen te voorschijn zal komen,
ik beloof mezelf dat ze tussen de muren
die mijn lichaam gevangen houden
ineens breken.
De tak kraakt in de nacht, hij vergezelt me
hij fluistert dat ik afhankelijk ben
van een onverbrekelijke vrede
maar slechts een enkele keer verschijnt hij
achter de horizon aan het spelen
zoals altijd, van toen hij kind was.
Jamie McKendrick (1955) werd geboren in Liverpool en publiceerde tot op heden vijf dichtbundels. Voor The Marble Fly (1997) kreeg hij de Forward Poetry Prize for Best Collection. Ink Stone (2003) werd zowel voor de T.S. Eliot Prize als voor de Whitbread Poetry Award genomineerd. In 1999 verscheen een selectie uit zijn werk, vertaald door Ko Kooman, in een tweetalige uitgave bij Wagner & Van Santen, onder de titel Een versteende dierentuin. De hier gepubliceerde gedichten zijn uit deze uitgave gekozen. (Kees Klok)
Een versteende dierentuin
De hartstocht van de eerste fossielenjagers
maakte die expedities tot een feest –
ik hunkerde als een beeldhouwer naar de klank van de beitel,
vorm bevrijd uit zijn occulte windsels.Carrara's alpen van marmer haalden het niet bij
de kalksteengroeven van Wenlock Edge
qua mogelijke buit. Als nietige jutters in het zog
van de enorme graafmachines plunderden wij
de grafkamers van het Siluur,bestormden wij de vroege levensvormen in hun laatste veste
en laadden wij er de kofferbak van je Corsair mee vol: de wimpel
van een wuivende varen, trilobieten die nergens
snel heenzwemmen in een vaste oceaan, gekliefd en verpulverddoor de bulk-excavateurs. Eens stootte ik
op een ammoniet als de gekrulde hoorn van een reuzenram
zo diep in het gesteente ingebed dat mijn beitel
niet meer vermocht dan een mussensnaveltje.Niemand geloofde mijn gespreide armen. De volgende dag
was zijn rustplaats weggeschraapt en afgevoerd
- mijn droomvondst zou tot caustisch stof vermalen worden
en dan gewogen op het kalkbord van een stukadoor.
Fa Claes vertaalde 9 gedichten van de Franse dichter Jean Dif.
EEN KRAB IN OLD ORCHARD (juli 2000)
Het strand is de spiegel van de zee
Het laaft zijn dorst aan haar licht
Tussen schuur- en vloeipapier
aarzel ik
De eb
laat speeksel achter op de tanden
Je zou zeggen dat de zee de vaat spoelt
van lege schelpen
De golven met hondenoren
keffen in de klippen leppen de zandkorrels
Ze werpen elkaar om Schouder aan schouder
vallen ze het land aan
alsof ze er met één golfslag
gedaan willen mee maken
Chris Abani (1966) werd geboren in Afikpo in Nigeria. Hij zat al op zijn 18e een half jaar gevangen vanwege zijn eerste boek dat hij op die leeftijd publiceerde, een thriller waarin de Nigeriaanse regering een bedreiging zag voor de veiligheid van het land. De openlijke kritiek die hij na zijn vrijlating had op het Nigeriaanse bewind leidde tot een nieuwe gevangenschap. De weerslag hiervan speelt een belangrijke rol in zijn poëzie. In 1992, na een derde gevangenschap, verliet hij het land. Op het ogenblik woont Abani in de Verenigde Staten, waar hij associate professor is aan de Universiteit van California. Uitgeverij Wagner & Van Santen gaf van hem de tweetalige bundel Maar mijn hart is onvergankelijk uit in een vertaling van Jabik Veenbaas.
De wederkomst
Vuile glazen kralen vallen de hele
middag, gevat in een raamlijst,als de goedkope zijkamer achter
het gordijn in een bordeel.We hebben gehoord dat
het einde zo zal komen.Een luie regen die de lucht
schoonspoelt voor de Heerterwijl de wind bomen weeft tot
zachte kussens voor zijn voet.De bewolkte lucht donkert;
Weerlicht als Jezus het wormgatvan de hemel openritst.
Maar hier zijn de zorgen aardser,niet bewerkt door Gods gramschap, maar door
een in de grond geankerde houwitser.
Álvaro Valverde is Spaans romanschrijver en dichter. Hij werd in 1959 in Plasencia (Extremadura) geboren. Hij was medeoprichter van het tijdschrift Espacio/Espaço. Hij staat nu aan het hoofd van de Editora Regional de Extremadura. Voor zijn literair werk werd hij met verschillende prijzen onderscheiden. Fa Claes vertaalde tien gedichten van hem.
AARDSE MECHANICA
Zoals een beeld doet denken
aan een analogie
en een schaduw aan frisse
vochtigheid van een andere kamer
en een geur aan een tafereel
dichtbij omdat het ver weg is
en deze stad aan die andere
bewoonbare en afgelegen,
zo, wanneer de middag eeuwig
wordt en het is juli
drukt alles een meervoudige,
onbereikbare aanwezigheid uit,
en het water is meer dan het filter
van wat vloeit en voorbijgaat
en het licht meer dan de sluier
die de zaken verlicht
en de wind meer dan de naam
van enig obscuur nieuws.
Mina Loy werd in 1882 in Londen geboren als Mina Gertrude Lowy. Zij was de dochter van een Hongaars-joodse vader en een Engelse moeder. Haar eerste gedichten werden in 1914 in enkele New Yorkse avant-garde tijdschriften gepubliceerd. Het interbellum bracht zij door in Parijs, waar ze voornamelijk als ontwerpster doende was, en later in New York, toen de nazi-dreiging in Europa opkwam. In 1923 werd haar boek Lunar Baedecker gepubliceerd, haar enige tot het verschijnen van Lunar Baedecker & Time Tables in 1958. Uit die publicatie koos vertaalster Katelijne de Vuyst een groot aantal gedichten die in 2003 in een tweetalige Engels-Nederlandse editie, onder de titel Wat meer is, de maan, werd uitgebracht door Wagner & Van Santen. Het hier geplaatste gedicht is gekozen uit deze publicatie. (Kees Klok)
Leeuwenklauwen
ACH ver weg op het Zalige Schiereiland
De automatische amateur van lyrische vogeltjes
Danriel Gabrunzio
parfumeert met melodieuze magnolia
zijn mise-en-scène
terwijl impotente neuroten
huiveren in het donker
Michael Palmer (1943) wordt doorgaans in verband gebracht met L=A=N=G=U=A=G=E, de avant-garde beweging die in de jaren zeventig ophef maakte in het Amerikaanse poëziedebat. Vandaag wordt hij gezien als een van de belangrijkse levende Amerikaanse dichter na en naast John Ashbery. In augustus 2006 mocht hij nog de Wallace Stevens Award in ontvangst nemen. 100.000 dollar is wat de Amerikanen tegenwoordig veil hebben voor een outstanding and proven mastery in the art of poetry.
In het decembernummer van Tirade verschenen van de hand van Tom Van de Voorde een stuk over en een ruime selectie gedichten uit 'The Company of Moths', de jongste dichtbundel van Michael Palmer. Een van de vertalingen kunt u hier lezen >>
De Spaanse dichter Javier Almuzara werd in 1969 in Oviedo geboren. Hij publiceerde de dichtbundels: El sueño de una sombra (Óliver, Oviedo, 1990), Por la secreta escala (Renacimiento, Sevilla, 1994) en y Constantes vitales (Visor, Madrid, 2004), waarvoor hem de II Premio Emilio Alarcos werd toegekend. Fa Claes vertaalde gedichten van hem.
SCHEDEL, 1953
(Luis Fernández)
Het negatief van een zelfportret.
Een eerlijk gelaat, ontdaan
van zijn argeloos masker uit huid.De onnutte harde helm
van de soldaat die viel.Een trofee zonder roem
in handen van de onafwendbare nacht.Het huis van de worm.
Het lichaam van een idee dat voort bestaat
- het niets is voor altijd -
waar de gedachte zich een thuis had ingericht.
D. H. Lawrence (1885-1930) werd bekend als romanschrijver en verwierf faam met omstreden romans als Women in Love (1920) en Lady Chatterley’s Lover (1928). Dat hij naast diverse andere romans en verhalen ook opmerkelijke essays schreef en bovendien een lijvig poëtisch oeuvre achterliet is minder bekend. Zijn dichterlijk werk is zo veelomvattend en rijk dat ik een beperkte keuze maakte uit zijn latere werk met een nog altijd actuele thematiek. (Adriaan Krabbendam)
Hedendaags gebed
Almachtige Mammon, maak mijn vermogen groot!
Schiet op, ’k wil rijk zijn, rijk zijn voor mijn dood!
Ik bid je, trap elke eikel doodleuk in de goot
die me dwarszit, Mammon, heerlijke kloot!© vertaling Adriaan Krabbendam 2007
Michalis Piërís (Eftagonia, 1952) studeerde Griekse taal- en letterkunde en theaterwetenschappen in Thessaloniki en Sidney. Hij is als hoogleraar verbonden aan het instituut voor Byzantijnse en Nieuwgriekse Studiën aan de Universiteit van Cyprus en redacteur van het literaire tijdschrift Ylantron. In 1999 verscheen in Athene zijn bundeling van poëzie uit de jaren 1978-1999, waaruit de hier gepubliceerde gedichten zijn gekozen. De vertalingen van Hero Hokwerda verschenen eerder in de door Stella Timonidou en mij samengestelde bloemlezing van Cypriotische literatuur Wij wonen in een taal, Brugge 2004. (Kees Klok)
Ochtendkoffie aan de Lidras-straat
Zevenenveertig ben ik, en ik voel mij
gelukkig. Want ik heb een plaats gevonden hier
aan een bevoorrecht tafeltje en binnen deze dag
die niet de dag van gister is en niet van morgen.Ik ben dus hier, op deze dag, en die is
vandaag, was gister niet en zal niet morgen zijn,
en ik ben in de stad op het trottoir, in deze
stad hier (al is zij dan verdeeld in tweeën)
en ik zit door het raam te kijken naar de regen
de mensen die voorbijgaan en het dienstertje
is o zo knap (en weet dat zelf ook)
en is ook met haar glimlach o zo gul.O werkelijk, ik ben toch zo, ja zo
(al is het maar voor kort) gelukkig.
Al eerder publiceerden we op Stanza gedichten van de Spaanse dichter Francisco Álvarez Velasco (1940) in vertaling van Fa Claes. Ditmaal waagde Fa zich aan de integrale vertaling van de mini-bundel La hiedra del silencio. Met een prachtig resultaat.
DE OGEN
De ziel
vertoont zich met haar
doodssluiers.En hen beweegt de wind
die het leven aan de andere kant van de spiegel is.Je roept me naar je toe.
Gur Genç (Gurgenç Korkmazel, 1969) vertrok in 1986, na het voltooien van de middelbare school in Nicosia, naar Ankara voor het volgen van een universitaire studie, maar twee jaar later besloot hij zijn tijd volledig aan de literatuur te besteden. Daartoe keerde hij terug naar Cyprus. In 1992 publiceerde hij zijn eerste bundel, onder titel Yarımlık, twee jaar later gevolgd door Ye. Zijn derde bundel, Yolutma, verscheen in 2000. Dick Koopman vertaalde drie gedichten van hem, die werden opgenomen in de door Stella Timonidou en Kees Klok samengestelde bloemlezing Wij wonen in een taal, Brugge 2004.
HET HUIS VAN DE TAAL IS STEEN
In zware tijden sta ik stil om op mijn horloge te kijken:
"Tijd om naar huis terug te gaan?"
Maar wat is de belofte van thuis, de macht van de taal
als het geheim in een geheugen van steen verborgen ligt?
Wanneer ik de leegte toeroep: "leegte ben je"
zijn huizen ontoereikend
mij te beschermen tegen de in veelvoud terugkaatsende echo’s.
Toch heb ik een beitel in handen
waarmee ik denk de vorm van een thuis te kunnen uithakken
uit de harde kern van de stenen.
Lees alle gedichten >>
De Amerikaanse dichter Weldon Kees, in 1914 geboren in het plaatsje Beatrice in de staat Nebraska, is op een raadselachtige wijze in 1955 uit het leven verdwenen. Hoewel er sterke vermoedens zijn van zelfmoord is dat nooit bewezen. Hoewel zijn poëzie, ondanks de pessimistische boventoon, over het algemeen door de kritiek gunstig werd ontvangen brak hij niet werkelijk door als dichter. Tijdens zijn leven publiceerde Kees slechts drie bundels. Zeven jaar na zijn dood verschenen The collected poems of Weldon Kees, die in 1975 in een herziene editie werden herdrukt. In 1997 publiceerde uitgeverij Wagner & Van Santen een keuze uit deze uitgave onder de titel Een goed akkoord op een slechte piano in een vertaling van J. Eijkelboom, waaruit de gedichten zijn gekozen. (Kees Klok)
Middernacht
Wanneer stremsels van mist de intensiteit van het zicht
verstoren, wanneer wolken bevroren licht
naar binnen toe wazig worden, dreigend en klaar,
zal deze leegstaande straat, je vijand, iedere troost
wegzuigen voor een ellendig gehoor.
Door gangen, langs mijlpalen, ver
en beneden, drijven fragmenten, losse eindjes
van jou, als die van Bloom in Dublin, en zwaaien
doelloos; apart waar de lucht ombuigt, star
van zondenbesef, dringen zij naar binnen en blijven.
Terwijl landschappen, gevaarlijk stil,
her-echoën met onverschilligheid en haat,
worden de paden bewaakt door de gewelddadigen, die
ongeduldig wachten. Zwarte wolken hangen aan de helling.
- De mist trekt op. Bij je bed kerft het maanlicht
blauwe krullen die kronkelen op de vloer.
Buiten roept iemand door het zomerdonker.
De bladeren bewegen. Dit is je vertrouwde kamer
met je vertrouwde geur die blijft hangen en echt is.
De bekende rumoerigheid in de hal,
versleten tapijt, de gebroken kroonluchter,
het gebloemde behang dat bladdert van de wand.
Lees alle gedichten >>
Juan José Vélez Otero werd in 1957 te Sanlúcar de Barrameda (Cádiz) geboren. Hij publiceerde inmiddels zes dichtbundels. Fa Claes vertaalde tien gedichten van hem.
WAT wil ik nog meer.
Het is in deze tijd moeilijk om te schrijven
over de witte magnolia’s
over de herfstschemeringen,
over lippen van aalbes,
handen van zijde
en halzen als de meiden van Giorgione.
En wat wil ik nog meer
dan over ogen of sterren spreken
of over haren in de wind,
over de bramen van de kinderjaren
over de lege hoeken van de ziel.
Wat wil ik nog meer dan een sonnet voor je te schrijven
en het je sturen als telegram
zelf als dat me een hele
dag werk kost.
Ik was de rekening aan het maken
en de adjectieven klopten niet
zomin als de verplichte accenten;
de verwijzing naar de zoen bleef ouderwets.
Wat wil ik nog meer, liefste,
dan je een droom als geschenk te geven,
dan je een bloemblad cadeau te doen.
Lees alle gedichten >>
Sylvia Plath (geboren te Jamaica Plain, Massachusetts in 1932 en overleden in Londen in 1963) is ongetwijfeld een van de belangrijkste schrijfsters van de 20e eeuw. Na een kort en dramatisch leven, waarin zij van 1956 tot 1962 gehuwd was met de dichter Ted Hughes, een huwelijk waaruit onder andere de dichteres Frieda Hughes geboren werd, pleegde zij ruim een jaar na de geboorte van haar zoon Nicholas zelfmoord. Haar leven legde zij vast in een dagboek waaruit in 2005 een selectie verscheen bij De Arbeiderspers in een vertaling van Nelleke van Maaren (Privé Domein nr. 255). Zij publiceerde voornamelijk poëzie, maar ook twee romans en een kinderboek. Een keuze uit haar poëtisch oeuvre verscheen in 2003 in een vertaling van Lucienne Stassaert bij Wagner & Van Santen onder de titel Zie, de duisternis lekt uit de scheuren. De hier opgenomen gedichten zijn uit deze selectie gekozen. (Kees Klok)
Kneuzing
Kleur vloeit naar de plek, dofpaars.
De rest van het lichaam is helemaal uitgebleekt,
parelkleurig.In een rotskloof
zuigt de zee als bezeten,
die ene holte een spil voor de hele zeeEen vlieg groot
kruipt het doemteken
langs de muur naar beneden.Het hart slaat dicht,
de zee drijft weg,
de spiegels zijn omfloerst.
Lees alle gedichten >>
Mario Meléndez werd in 1971 te Linares (Chili) geboren. Fa Claes vertaalde maar liefst 11 gedichten van hem. De invloed van Pablo Neruda is onmiskenbaar aanwezig.
DE DANS VAN DE STIER
Voor Carlos Díaz Loyola*
Moeilijk is het je te vergeten want je vergeet geen bloed
je vergeet geen vulkaan of het mes van je mond
of je baard kapot geschuurd langs de muur der eeuwen
of de oprisping van de aarde en haar loopgraafklacht
en haar vliegenkleur en haar naamloos gif
Moeilijk de urine van de zee met haar versleten vleugels
en de doodskreet van de hemel en het oog van de bliksem
en de dood van de doden en het leven van de doden
en het tafelkleed van het oneindige met sprongen
over de borsten van het lot dat verteert, bekrast,
breekt de holten van de pubis en zijn brandende herinnering
aan elke koude nagedachtenis, aan alle vlammende gehuil
verschrikkelijk gelijk de copulatie van de ingewanden
of de hartslag van een zieke donder
verschrikkelijk in zijn pluimage van holocaust
in zijn huid van cataclysme
in zijn lenden aan stukken gescheurd door dorst en honger
op de lippen van de ander, in de beenderen van de ander
in het grote dier dat wij zijn
terwijl de pens zucht en kronkelt van de pieren
en de rimpels aangroeien en de snorren aangroeien
en ook de dood aangroeit gelijk een menigte
de dagelijkse dood die ons b