Ailantus: lekker vooraan in het alfabet

Nederland is alweer een nieuwe literaire uitgeverij rijker. Vanaf 1 september start Boom uitgevers met Ailantus, dat zich zal toespitsen op vertaalde en oorspronkelijk Nederlandse literatuur. De leiding van het fonds komt in handen van de literair journaliste Lidewijde Paris, die een ruime staat van dienst heeft in de uitgeverswereld. Zij was zes jaar actief als uitgever bij Querido en voordien ook werkzaam bij Prometheus - Bert Bakker en Nijgh & Van Ditmar. Paris presenteert tegenwoordig elke week een verhaal in Vrij Nederland en heeft een maandelijkse boekenrubriek voor Opiumradio. Onlangs stelde Paris voor Prometheus nog het boekje En toen viel ik van het podium, over in verlegenheid gebrachte schrijvers samen. Lees verder bij de Papieren Man >>

Whitman nu echt vertaald

Net verschenen bij Wagner & Van Santen: Grashalmen, een keuze uit de poëzie van Walt Whitman, gekozen, vertaald en van een nawoord voorzien door Jabik Veenbaas. 'Wie Amerika wil begrijpen moet Walt Whitman lezen,' stelt Veenbaas in zijn nawoord. Met dit boek is de vreemde misdaad tegen het milieu, die Grasbladen heet, weer enigszins goedgemaakt. Het merkwaardige is, dat op de website van Wagner & Van Santen... niets over deze vertaling te vinden is. Daarom de komende dagen alhier meer, over Whitman en Veenbaas. 

Over boeken maken en boeken verkopen, deel 2

Vorig jaar verschenen, voor zover Rottend Staal en de Contrabas dat konden nagaan, 130 bundels bij reguliere uitgeverijen. Van die 130 bundels zijn er – schat ik – 65 waarvan het aantal verkochte exemplaren de 300 overstijgt. Een aantal bundels zal, de goede bedoelingen van uitgever, boekhandel en auteur ten spijt, heel slecht zijn verkocht.

Dat ligt niet (altijd) aan de kwaliteit van de bundel. Waar dan wel aan? In mijn vorige stukje over deze kwestie ging ik ongefundeerd en tendentieus te keer tegen de Flauwe Logschrijver (wat mij nog heel wat elektronische post opleverde, van mensen die mij ontrieden en zelfs verboden om die kritiek op de schrijver te uiten, daarbij redenen gebruikend die uiteenliepen van 'het is een aardige jongen' tot 'hij kan wel wat'; en inderdaad, hij is een aardige jongen), wat de discussie enigszins dreigde te vertroebelen; daarvoor, voor dat vertroebelen, mijn excuses.

Volgens mij is de zaak waar het mij om gaat als volgt samen te vatten: er verschijnen heel wat bundels in Nederland en Vlaanderen. Dat is een goede zaak; zonder bundels geen poëtisch... klimaat (sorry). Helaas lopen de gedrukte media achter in het kritisch begeleiden van deze productie, maar er wordt op internet (Poëzierapport, Meander, Literair Nederland, de Recensent, 8weekly, enz.) driftig gewerkt aan het inhalen van de ontstane achterstand. En natuurlijk is er, nog altijd, de Poëziekrant.

Sinds ik mijn werkzaamheden als poëzieredacteur begon, begin 2004, valt me tegelijkertijd op dat veel dichters (de goeden niet te na gesproken) nooit een dichtbundel kopen, zelfs niet van hun directe collega's. Veel dichters zijn daardoor slecht op de hoogte van wat er in de 'poëziewereld' (andermaal sorry) speelt; zelfs 'klassieke' dichters laten ze links liggen.

Een en ander heeft geen gunstig effect op de kwaliteit van hun werk, via een wat ruime bocht, maar dat zijn vaak de mooiste; dat heeft weer effect op het algemene niveau van de Nederlandstalige dichtkunst, waardoor de verkoopcijfers stagneren, waarmee we weer terug zijn bij het begin.

Stel nu, dacht ik onlangs, stel dat de dichters zélf weer eens wat meer betrokkenheid zouden krijgen bij wat hun collega's doen... Stel dat er een manier is om, laag inzettend, 70 mensen zo ver te krijgen dat ze een bundel die gaat verschijnen ook echt kopen. Dat is geen enorm aantal. Maar zo'n aantal  helpt wel om het boek in het begin verspreid te krijgen en is een welkom tegenwicht voor de aantallen die een aanbiedingsronde bij de boekhandel vaak opleveren.

Natuurlijk zijn er meer manieren te bedenken – sponsoring, subsidie – maar wat 'de poëzie' (ten derde maal sorry) de komende jaren vooral nodig heeft, is... (even de tanden op elkaar... zeg het nu maar gewoon...) betrokkenheid. De dichterswereld is klein en verdeeld, en het kunstmatige onderscheid tussen 'goede' dichters en dichters die er 'niet toe doen' (een onderscheid dat in sommige kringen en door sommige uitgeverijen wel degelijk wordt gemaakt) is onvruchtbaar.

Oh ja. ACG Vianens bundel zal verschijnen: de kaap van de 70 inschrijvingen is gerond.

Wordt vervolgd, met nog meer positieve suggesties! En met meer aandacht voor de suggesties van Hans Kloos en Dirk Vekemans onder het eerste bericht.

Over boeken maken en boeken verkopen, deel 1 (+update)

Soms verbaast het me dat dichters geen dichtbundels kopen, zelfs niet van collega's. Neem nu het het flauwe logschrijvertje S.A., die tijdens presentaties altijd voor een euro of dertig, veertig aan speciale bieren wegtikt, maar een boek kopen? Neen. Het is zijn goed recht, maar je vraagt je soms wel af hoe hij aan zijn waarlijk encyclopedische belezenheid komt.

[Update] Het is... niet waar, wat ik hierboven zeg. Er zou moeten staan: 'Neem nu het het flauwe logschrijvertje S.A., die tijdens presentaties voor een euro of dertig, veertig aan speciale bieren wegtikt, maar wél altijd een boek koopt. Hij is de gunstige uitzondering, die de regel (dat dichters geen boeken kopen, en zeker niet van collega's) bevestigt. Hoe die andere dichters aan hun leesvoer komen, je vraagt je soms af.' Zo nu kunnen de reacties weer gaan over het onderwerp dat ik probeerde aan te snijden. [einde Update]

Tijdens allerlei andere borrels en vernissages kom je ze altijd & overal tegen; van die mensen die wel babbelen over gedichten maar die je nooit kunt betrappen in de buurt van zo'n papieren ding, in een bepaalde vorm gesneden, met lijm in de rug zodat de bladzijden vast blijven zitten tijdens het bladeren.

Waarom dat is? Ik heb zo mijn vermoedens, waarin laaggeschooldheid, onverschilligheid voor alles wat buiten het eigen mini-universum gebeurt en een wezenlijke desinteresse jegens de poëzie een rol spelen (de goeden niet te na gesproken, maar ja, de goeden, wie zijn dat dan weer?). Gelukkig ben en blijf ik een optimistisch mens.

Dus toen ik laatst een stukje van Erik Jan Harmens ('Lees nu z’n manuscript Ssst, woordwerk. Daar mag best een harde kaft om en een ISBN in.') over ACG Vianen doornam, dacht ik: 'Kom, laat ik de gratis betrokkenheid van Harmens eens omzetten in een mooie daad. Ik geef het boek uit, als er ten minste zeventig mensen zijn die het willen hebben. De rest van de exemplaren verkopen we later wel.'

Het was een opwelling, ik geef het toe, maar toch is deze opwelling niet geheel vrij van strategie. Je komt er nog eens achter wie bereid is om gratis getoeter over betrokkenheid bij poëzie om te zetten in daden, én je komt erachter hoe er in de slangenkuil, die de poëzie helaas óók is, wordt gereageerd op een dergelijk, ahum, initiatief.

Lees verder en schrijf in bij ACG >>

Wordt vervolgd.