Dichters slaags over de hoofddoek

Heel Vlaanderen is deze week in rep en roer over een kwestie die al langer speelt. En waarom? Hierom, zo ongeveer: op 2 februari jongstleden verscheen een open brief van Benno Barnard en Geert van Istendael in de  Standaard, waarin zij zich zich uitspreken in de Vlaanderen al enige tijd bezighoudende 'hoofddoekkwestie'. Die kwestie behelst een verbod op het dragen van hoofddoeken door stadspersoneel (ambtenaren) van Antwerpen, Gent en Lier. Lees maar. De hele tekst van hun brief uit de Standaard is te vinden op het weblog van Sylvie Marie.

De kern van Barnards en Van Istendaels betoog: We herhalen hier dat wij grote voorstanders zijn van het Franse model van de lekenstaat. Met de persoonlijke levenssfeer van ambtenaren hebben we niets te maken. Na een ontwikkeling van tweehonderd jaar - nee, tweeduizend jaar - hebben wij Europeanen de publieke sfeer eindelijk van de persoonlijke afgebakend en een soort evenwicht bereikt tussen de res publica en de religio. Het zou wel erg onverstandig zijn dat op te geven.Het lijkt ons hoogstnoodzakelijk dat Europa zich grondig informeert over de islam. Want de houding van veel linkse intellectuelen getuigt van een onbewust etnocentrisme, wat des te onbegrijpelijker is omdat ze zo luid de verderfelijkheid van datzelfde etnocentrisme prediken. Blijkbaar zijn ze volstrekt niet in staat zich voor te stellen dat een islamiet anders, maar dan ook werkelijk totaal anders denkt dan een welwillende, linkse, antikatholieke Vlaamse intellectueel.

En: Het lijkt ons hoogstnoodzakelijk dat Europa zich grondig informeert over de islam. Want de houding van veel linkse intellectuelen getuigt van een onbewust etnocentrisme, wat des te onbegrijpelijker is omdat ze zo luid de verderfelijkheid van datzelfde etnocentrisme prediken. Blijkbaar zijn ze volstrekt niet in staat zich voor te stellen dat een islamiet anders, maar dan ook werkelijk totaal anders denkt dan een welwillende, linkse, antikatholieke Vlaamse intellectueel.

Maar toch vooral: Elke hoofddoek zegt hetzelfde: 'ik ben als vrouw, hoewel een mindere, verantwoordelijk voor de seksuele zelfbeheersing van mannen.'  en: Al Qaeda en de sharia zijn logische consequenties van de versteende godsdienst die islam heet en die zich al duizend jaar met hand en tand verzet tegen iedere vrije interpretatie van de geopenbaarde teksten. Anderzijds zijn de Verlichting en de democratie uit het bloed van de Europese geschiedenis geboren – niet als kinderen van Rome misschien, maar wel van het protestantisme en het jodendom, met hun traditie van dialectiek en zelfstandige tekstinterpretatie.

Want, als ik zelf even iets mag vinden: het dragen van een hoofddoek is het voorschrift van een religie die, net als alle andere religies, achterlijke trekken heeft. Zolang religies niet in staat zijn om mensen als zijnde gelijk aan elkaar te behandelen, hebben zij, die religies dus, niets in het dagelijkse leven te zoeken en is het verdedigen van de lekenstaat het enige dat intellectuelen te doen staat.

Sylvie Marie maakt zich nogal druk om wat Barnard en Van Istendael schrijven: 'Al waarschuwen Barnard en Van Istendael - in een vervelende superintellectuele taal - dus om geen toegevingen te doen aan de islam vanwege het 'nazistische karakter' van de godsdienst, toch lijken zij in deze praat niet veel te verschillen van wat Frank Van Hecke de laatste tijd tijdens elk debat verkondigt. Dat de islamisering gevaarlijk is.' Vroeger werd je fascist genoemd, als je een afwijkende mening had. Nu word je voor VB-er uitgekreten... Ach ja.

De Papieren Man vat de discussie op zijn weblog samen, onder de titel 'Benno Barnard en Geert van Istendael poken hoofddoekdebat op' (wat ik een wat vreemde titel vind, want wie pookt wat nou op?, CB): 'Dat hun standpunt tot felle reacties zou leiden, was te verwachten en wellicht de bedoeling. De Gentse professor Herman De Ley van het Centrum voor Islam in Europa schreef een tekst waarin hij Barnard en Van Istendael van een “blakende ontwetendheid over de Islam” beschuldigt. Op Indymedia heeft Koen Stuyck kritiek op de “in het debat binnenstormende schrijvers. Door dat op de spits te drijven worden moslima's verplicht een keuze te maken en hun moslim zijn extra te benadrukken. Alsof hun identiteit louter wordt bepaald door hun religie. Alsof deze vrouwen niet ook andere overtuigingen kunnen koesteren...”'

Herman de Ley reageerde inderdaad nogal fel in een stuk dat hier staat te lezen:  'Dat woordkunstenaars zich door taal laten meeslepen ten koste van realiteit of logica, het mag ons niet verbazen. Dit opiniestuk, echter, is méér dan een onschuldig voorbeeld van schrijversretoriek. Het middeleeuwse, manicheïstische en demoniserende denkpatroon t.a.v. islam en moslims krijgt hier een tweedehands, literair kleedje aangetrokken. De boodschap blijft steeds dezelfde, en klinkt dezer dagen unisono met de anti-islamcampagnes van extreemrechts, hier en elders in Europa (ook al noemen de auteurs zich “verklaarde vijanden van het Vlaams Belang”): “Europa” moet gered worden van een religie die voor het tegendeel staat van “al onze dierbare civiele vrijheden”. Elke vorm van dialoog en gesprek is uitgesloten'

Vandaag verschenen er twee vervolgstukken. Een van Barnard en Van Istendael, in Opinio. Dat kunnen jullie hier lezen. En een van Jan de Pauw in de Standaard. Dat staat hier. Beide bijdragen zijn met toestemming van de auteurs overgenomen. De Pauw heeft een weblog, waar hij ook over deze materie publiceert.

Comments

[Geplaatst door: Willem Jansen]

Zou tijd worden dat er wat schrijvers wakker worden!