De verhuizing

De literaire kritiek verhuist naar het internet, maar wordt daar wel door Jan en alleman bedreven. De Brakke Hond en De Standaard Online hebben daarover recent interessante artikelen geplaatst.

Ik citeer uit DSO: 'Sommigen zien recente ontwikkelingen als een "onvermijdelijke overgang naar een nieuw, democratischer literair landschap", zoals de New York Times het samenvatte. Een columnist van de Los Angeles Times antwoordde. "Laat ik het bot zeggen, in een taal die zelfs een drukbezette blogger kan begrijpen: kritiek - en haar nederige zusje recenseren - is geen democratische bezigheid. Het is, en het moet ook, een elitaire onderneming zijn, idealiter uitgevoerd door individuen die iets meer op tafel leggen dan snelle, instinctieve opinies over een boek [...] Het is werk dat een gedisciplineerde smaak vereist, historische en wetenschappelijke kennis en een redelijk diep besef van het gehele oeuvre van een auteur."'

'De schrijver D.J. Waldie raakte een essentieel punt: " Bloggen is een manier van praten, niet van schrijven." Ook de beroemde weblogpionier Dennis Loy Johnson, van Mobylives, verdedigde de papieren edities: "Het klinkt als een vies woord in 2007, maar blogs hebben het niveau van de intellectuele discussie niet verhoogd. Bloggen over boeken is vooral boekenroddel en direct commentaar of opinie. Het is levendig, maar het is geen echte literaire kritiek."'

De kift?

'Juist omdat er in boekenbijlagen zo makkelijk te snoeien valt, zijn die bij uitstek een toetssteen voor kwaliteit. Michael Dirda maakte een pakkende vergelijking: "Een boekenbijlage is in zekere zin de kanarie in de kolenmijn: de gezondheid van een krant kan eraan worden afgemeten." Daarin lijken bloggers en critici elkaar te kunnen bijvallen. Wanneer boekenbijlagen zo massaal stilvallen, pootjes in de lucht, kun je ervan uitgaan dat ook het culturele en intellectuele debat in de samenleving een langzame verstikkingsdood te wachten staat.'

Nee toch?

Comments

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Deze opmerking:

Wanneer boekenbijlagen zo massaal stilvallen, pootjes in de lucht, kun je ervan uitgaan dat ook het culturele en intellectuele debat in de samenleving een langzame verstikkingsdood te wachten staat

lijkt mij meer uit te gaan van de kanarie, dan van het intellectuele debat – dat natuurlijk niet in kranten wordt gevoerd. En al zeker niet in boekenbijlagen, die gaan over boeken. Of zie ik dat weer verkeerd?

Ik bedoel: geef Marc Reugebrink een schrijfcursus en leer hem denken, dan zouden zijn bijdragen op zijn weblog heus wel meewerken aan de verbetering van het intellectuele klimaat...

En wij... wij zijn het intellectuele klimaat, maar niemand die er nog aan wil. De Contrabas publiceert meer zinnige en substantiële bijdragen dan de gemiddelde boekenbijlage.

Vooral nu we gaan uitbreiden naar proza, hè Ton?

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Nou! Met bijdragen als http://decontrabas.typepad.com/de_contrabas/2007/01/het_is_tijd_om_.html en van die hilarische grappen waarbij de naam van een literair tijdschrift naar nazi-toestanden linkt kan de krant wel op slot ja.

Maar ja, zeker, soms hebben jullie wel eens een mooi stuk in de Kleine Zaal, en er zijn heel af en toe wel eens leuke discussies. (maar net zo makkelijk kan het gaan over of iemands manier van lezen hem tot quasi-intellectueel maakt of niet). Je moet er wel voor waden alleen; het niveau van de gemiddelde Boeken of Cicero-katern is toch echt nog niet bereikt hier. Hopelijk gebeurt dat nog.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Goed, dat was even iets te pinnig. Het beste van wat de Contrabas als forum te bieden heeft is echt de moeite waard. Maar een uitspraak als 'wij zijn het intellectuele klimaat' moet je niet willen doen - moet je niet *hoeven* doen.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Beste Samuel – die deed ik als, hoe zal ik het zeggen, overreactie, op al die bijlagenschrijvers die zichzelf ook 'het intellectuele klimaat' vinden bepalen, of zo.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Nu ja, zo'n overreactie is ook zeker te begrijpen. Het sterrensysteem van Cicero is toch tenslotte ook een soort intellectueel het bijltje er bij neer gooien...

[Geplaatst door: Kees Klok]

Die bijlagen, tja, soms gaan die wel ergens over, maar het is altijd over veel te weinig. Ik heb de afgelopen tijd een aantal interessante romans en dichtbundels gelezen, die geen van allen de eer - nu ja, of afgezeken worden door iemand als Janet Luis een eer is - hadden om in een boekenbijlage te worden behandeld. Zo'n NRC-Handelsblad- of Volkskrantbijlage heb je in een zucht uit. Anders is het met de wekelijkse boekenbijlage van bijvoorbeeld het Griekse To Vima, waar je een avond of meer voor nodig hebt. En dat in een taalgebied dat aanzienlijk kleiner is dan het Nederlandse en in een land waar steen en been wordt geklaagd dat er zo weinig wordt gelezen (een dubieuze klacht als je ziet wat er allemaal aan vertalingen en oorspronkelijk werk jaarlijks op de Griekse markt verschijnt, maar dit terzijde). Ik denk dat dat zogenaamde intellectuele debat in die bijlagen toch vooral bepaald wordt door de ruimte die de adverteerders wordt gegund.

[Geplaatst door: RHCdG]

Adverteerders of niet, niveau of niet - als er iets in de krant staat dat me niet bevalt of als er iets ontbreekt, dan kan ik daar niets aan veranderen. Maar hier kan ik zelf schrijven wat ik graag wil lezen! Kan het mooier? Wie klaagt over niveau moet wat aan zijn eigen niveau doen.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

@RHCdG: Vriezen Vindt... is precies om die reden begonnen. Dat kan ik aantonen. (http://blogger.xs4all.nl/sqv/archive/2006/05/15/92945.aspx)

Of mijn blog het niveau daadwerkelijk omhoog haalt durf ik niet te zeggen. Mijn eerste postje leverde een jaar terug in elk geval een heel aardige discussie op; zo is het alweer enige tijd niet voorgekomen... (maar ik beloof: als ik in de toekomst weer eens een niveau zie waarvan ik vermoed dat het verhoogd kan worden zal ik blijven daar mijn best voor doen!)

[Geplaatst door: RHCdG]

Hoi Samuel,
Toen ik mijn weblog begon, wist ik eigenlijk niet goed wat me voor ogen stond: misschien was ik nog wel het meest geïnteresseerd in het nagaan welke mogelijkheden (en beperkingen) de speciale vorm en het karakter van het medium boden. Inmiddels ben ik er wel achter dat ik geen journalist ben en dus niets hoef te signaleren, en dat ik evenmin erg geïnteresseerd ben in het geven van opinies (i.e. het bieden van ruimte aan discoursen die ook in mij helaas een 'nest' zoeken om zichzelf in te kunnen reproduceren). Ik vind het leuk om te vertellen over dingen die mij interesseren, en of dat niveau heeft of voor een ander van belang is, doet er dan niet zoveel toe: het is van belang voor mij (anders gezegd: de vorm staat mij toe een specifieke kant van mijn persoonlijkheid te stimuleren die anders mogelijk aan atrofie ten onder zou gaan), en dat is precies de reden waarom die stukken eerder op een log thuishoren dan in een krant.

Wel is het zo dat een krant een algemeen belang dient, en hoe algemener dat belang, hoe vlakker het niveau. En ik ben erg blij met alle logs die er zijn; ik lees ze liever dan de krant - al was het maar omdat het algemeen belang het mijne niet is (en niet kan zijn, maar dat terzijde).