Paul Claes: Glimpen en de code van The Waste Land gekraakt

Paul Claes is een fenomeen. Daar is iedereen het over eens, want anders wordt Paul Claes boos. Van het fenomeen staat vanaf kortgeleden de jaargang 2005 van zijn door de Brakke Hond gevoerde aforismenfeuilleton Glimpen online. Altijd goed voor enige tientallen minuten genoeglijke lectuur.

Daarnaast heeft de grote meneer van de Nederlandstalige letteren de code tot de ontraadseling van het wereldberoemde gedicht The Waste Land (1922) van de Amerikaans-Britse Nobel-prijswinnaar T.S. Eliot (1888-1965) gekraakt. Het gedicht is een weerslag van 'onvruchtbaarheid in Eliots eigen huwelijksleven'.

De Papieren Man doet verslag op basis van een interview dat Philip Hoorne Claes afnam en dat op de website van Knack is te lezen.

Comments

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

Het Geheim van Claes en het Ongelooflijke Geneuzel. Niet dat Eliot niet lekker kon oeuwehoeren - het speelt zich allemaal af in dezelfde stal. Over poEzie gaat t nauwelijks. Overigens ben ik ervan overtuigd dat Jahweh de Tien Geboden schreef met zijn ter plekke op de berg Horeb geproduceerd sperma. Jammer dat we niet weten waardoor hij was geinspireerd. (Mietje Mozes kan 't niet geweest zijn.) Eliot was zeker geen verdronken Kretaan of handelaar, die dwaalde wat vaag rond in de betere kringen, waar hij zo nu en dan tegen letterlijk uitgelezen dames iets gorgelde als "Mickey Angelo zei tegen mij..."

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

Ach, en laat ik nou net James en Ali aantreffen, aan de bar, de een zo goed als blind, de ander laten we zeggen doof. Als een kwartel. Een kweepeer. Een keer. Zegt S tegen mij: 'Wegwezen!' Vraag ik: ' Wat zijn dat voor wezen? Maken die de stoep schoon of wat? En jij, wat doe jij?' Zegt die eikel: 'Ach, we benne allemaal weze toch? Wegweze, meer kejjenie don, toch, moppie?'

[Geplaatst door: Philip Hoorne]

"De Papieren Man doet uitgebreid verslag. En op de website van Knack is een interview te lezen met Claes."

Bedoeld wordt: "Knack bracht dit op 22 februari en De Papieren Man nam het bericht over op 25 februari."

[Geplaatst door: Ruben van Gogh]

Bedoeld wordt: Philip Hoorne schreef dat artikel en was dus de eerste!

[Geplaatst door: hans kloos]

A dirty mind is a joy forever, zei Oscar Wilde al. Het probleem van seksuele interpretaties is dat alles seksueel geduid kan worden. Van 'met de vlam in de pijp rij ik door de Brennerpas' tot 'het hijgend hert, der jacht ontkomen' enzovoort.

[Geplaatst door: Frédéric Leroy]

"The Waste Land" is één van de meest fascinerende en mysterieuze gedichten van de vorige eeuw. En net zoals bij andere fascinerende en mysterieuze gedichten zal er altijd wel iemand zijn die ergens een code meent te kraken (bvb. de vele speculaties over de poëzie van Rimbaud en Mallarmé).

Uiteraard is "vruchtbaarheid" een centraal thema in The Waste Land (bvb. de verwijzingen naar Frazer). Maar om dat nu ééndimensionaal terug te brengen tot het seksleven van de dichter?

Maar goed, ik moet de theorie van Paul Claes maar eens gaan lezen... Het maakt me wel nieuwsgierig naar kinky details.

[Geplaatst door: De papieren man]

Snel vertoornde Heer Hoorne,
Stond de link en verwijzing naar Knack al dan niet bij mijn bericht? Ja, toch? Ik acht m'n lezers wel intelligent genoeg om door te klikken. Dus ik zie alvast het probleem niet.
Maar als je niet maalt om verdere ruchtbaarheid voor je bericht, ook goed... Vanitas vanitatum.
Gr
DPM

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

"The Waste Land" is een van de meest overschatte quasi-mysterieuze gedichten van de vorige eeuw.

[Geplaatst door: Ruben van Gogh]

Ik begreep dat er een streng Christelijke ouderverbond is in Amerika, dat telkenmale sexuele toespelingen in Walt Disney animatiefilms zoekt, en daartoe wel zeer kundig moet zijn om ze erin te vinden (of te zien).

Het blijft wel vreemd om de hele gangbare duiding nu als niet ter zake doende geheel terzijde te schuiven, terwijl ik zou zeggen dat dit persoonlijk onvruchtbaarheidsthema van Eliot hoogstens een vruchtbare (sorry, ik kon hem niet laten liggen) nieuwe laag is.

[Geplaatst door: Frédéric Leroy]

"The Waste Land" is een van de meest overschatte quasi-mysterieuze gedichten van de vorige eeuw.

En dat beweert u zonder blozen over het pièce de résistance van één van de grootste literaire verniewers en virtuozen van de 20ste eeuw?

U heeft natuurlijk overschot van gelijk. Die nobelprijs moeten ze hem ineens ook maar afpakken. De Literaire Framboos verdient-ie, de charlatan. Dat mijnheer Krabbendam het gezegd heeft!

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

Ach, waarde Frédéric, het valt allemaal best nog mee, natuurlijk, en "The Love Song of J. Alfred Prufrock" is best aardig, zij het wat bekakt, toch wordt het oeuvre van de man grotendeels bepaald door charlatanerie. Bonbons met uitleg en weinig smaak. En citeren kunnen we allemaal. Nu ja, het moge duidelijk zijn, ik vind 't niks, ook niet die "Four Quartets". Cultuurgoed, daarom staat 't bij mij bij de E. En eigenlijk is "The Waste Land" nog helemaal niet zo'n slechte titel. Dekt de lading voor het hele oeuvre.

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

Virtuoos? Ik citeer de openingsregels van "Burnt Norton" (en sla voor het gemak de kokette citaten van Herakleitos over):

Time present and time past
are both perhaps present in time future
and time future contained in time past.
If all time is eternally present
all time is unredeemable.

En zo gaat 't nog wel even door. Hoe slecht kun je het maken? Wat dit met poëzie te maken heeft of met literaire verniewing is me een raadsel. Ook met Herakleitos of Lao Tse heeft 't niets van doen. En elke zin van Frazer, die hij zo graag citeert, is meer poëzie dan deze geaffecteerde nonsense. What the thunder said indeed. Iemand die zich verveelt op z'n schommelstoel met een martini, meer is 't niet.

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

En dan nog één keer: verwijzingen, verwijzingen, verwijzingen, noten, citaten, nog meer verwijzingen, wacht, ik heb nog niet voldoende laten zien hoe erudiet ik ben, waar stond Conrad ook alweer, hé, en Frazer, die mag ik niet vergeten, en Herakleitos, in het Grieks, natuurijk, dat staat wel zo chic, en dan nog iets geks uit Azië, even kijken... En dat levert dan poëzie op? Volgens mij heeft de man maar twee goede regels geschreven, en is het een raadsel waarom hij is doorgegaan en tot icoon verheven is.

[Geplaatst door: Koenraad Goudeseune]

Een maatschappelijk bestel dat zo goed is dat niemand nog goed hoeft te zijn, (vrije vertaling) is ook van de Eliot. Flikker toch met uw dwaze kop tegen de muur herr Krabbendam en wel meteen!

[Geplaatst door: Bart FM Droog]

Bij Eliot is het natuurlijk maar de vraag of hij die twee goede regels zelf geschreven heeft.

Zie bijvoorbeeld http://www.famousplagiarists.com/literature.htm (en scroll naar Eliot).

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

't is dat ik andersoortige reacties van u gewend ben, waarde Koenraad, anders zoude ik u met ingang van nu Domraad noemen. Sinds wanneer moet het aanvechten van reputaties worden bestraft met een vervelend ongeval? Bovendien heb ik geen vrije muren meer, om uw suggestie ten uitvoer te brengen. Maar de tijd zal komen om ons af te vragen: "Do I dare?" en "Do I dare?" Dan smijt ik al het versleten linnengoed het raam uit. To disturb the universe. Not with a bang but a whimper. En nog iets uit Genesis of zo. Goonight.

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

Góed, Bart! Die kende ik nog niet.

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

Misschien ligt de verdienste van "The Waste Land" in het feit dat het een soort flarf of cut-up avant la lettre is, dan heb je nog iets. Maar the Quartets bijvoorbeeld is zelfs dat niet. Of gaat 't hier om een soort anti-poëzie, zeg maar? Beckett begon als dichter in een soortgelijke stijl, zij het veel muzikaler en meer trefzeker; volgens mij heeft hij in elk geval al vroeg gezien dat het een dood spoor was en de dichtkunst maar helemaal de rug toegekeerd. Joyce kon aardig dichten, als dat geen blasfemie is, maar heeft eenzelfde soort keuze gemaakt. Eliot heeft niets anders gedaan dan zijn eigen methode cultiveren en (invloed)rijke vriendjes ervoor laten opdraven om zijn naamsbekendheid te doen bestendigen. Dat was een lelijke zin, maar passend bij het onderwerp. Het is als in de politiek: Eliot was van adel, dat zit wel goed in 't zadel.

[Geplaatst door: Onno Kosters]

Beetje late bijdrage aan deze overigens oeroude discussie pro en contra TSE: het gedicht van Cawein (zie Barts link) is in 1995 opnieuw gepubliceerd in TLS (geen anagram van TSLiot) - http://www.lib.rochester.edu/Camelot/cawwaste.htm

De droogte van Eliots huwelijk als bron van inspiratie (paradox intended) is een reeds lang bekende achtergrond bij zijn TWL. Claes beweert m.i. nogal wat als hij zegt de eerste te zijn die bewijs levert. Vraag is of zijn 'ontdekking' wat toevoegt. De sodawater / dry roots / billen, om maar een handvol "bewijzen" aan te halen: bekend. En niet zo heel interessant eigenlijk. Waarom zou TWL niet over de barre wereld gaan, TSE's eigen, en bij uitbreiding die van het welhaast post-nucleaire landschap van na de 1e Wereldoorlog - a heap of broken images.

Maar goed, eerst de rest zien, dan protesteren.

Wat men verder van het gedicht mag vinden (reeds ten minste twee keer eerder vertaald in het NL), het heeft de poEzie radicaal veranderd. Vraag het Craig Raine, Seamus Heaney, Brodsky... Becketts parodie Whoroscope (ook vertaald door Paul Claes!) is ook een bewijs van de vernieuwende kracht van Eliots werk.

He do the police in different voices, de oorsponkelijke titel (en een citaat - uit Dickens - door Ezra Pound [samen met tientallen zo niet honderden andere regels] geschrapt; met zulke redacteuren heb je geen vijanden meer nodig) van TWL, dekt de lading van TWL, naar zijn vorm, zijn techniek, als ik zo vrij mag zijn Adriaan, trouwens uitmuntend.

ParodieEn op Eliot-achtige moderniteit ontstonden (zie ook Beckett) ten tijde van de literaire heerschappij van TSE zelve, niet in de laatste plaats in AustraliE. Altijd in voor een geintje die Aussies, creeErden enkelen de dichter Ern Malley, die meesterlijke gedichten wist te publiceren voor 'hij' werd ontmaskerd. Google "Ern Malley" en geniet!

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

(Office of Literature, inc.)

[...]
S. L. A.: Mr. Eliot has spoken.
R. Jeffers: What’s that?
S. L. A.: I say – Mr. Eliot has said all he has to say.
R. Jeffers: Well, so have I. Put him on anyway.
Ezra P. (grabbing): Give me that phone. Hel.O.
Gregory Macleish Millay (who has taken the phone from poor Jeffers): H’lo, England? I want to be remembered when I die and even after I am dead because what lips I kissed last make me feel very very empty inside.
Ezra P.: Horsefruit, Sailor.
Eliot (stirring moodily as scenes changes): Knitting I loved and, next to Knitting, nothin.

Kenneth Patchen, Patchen’s First Will & Testament, 1939, ‘The Old Lean Over The Tombstones’, fragment

[Geplaatst door: Onno Kosters]

Rouen is the rainiest place getting
Inside all impermeables, wetting
Damp marrow in drenched bones.
Midwinter soused us coming over Le Mans
Our inn at Niort was the Grape of Burgundy
But the winepress of the Lord thundered
over that grape of Burgundy
And we left in a hurgundy.
(Hurry up, Joyce, it's time!)

I heard mosquitoes swarm in old Bordeaux
So many!
I had not thought the earth contained so many
(Hurry up, Joyce, it's time)

Mr Anthologos, the local gardner,
Greycapped, with politeness full of cunning
Has made wine these fifty years
And told me in his southern French
Le petit vin is the surest drink to buy
For if ‘tis bad
Vous ne l’avez pas payé
(Hurry up, hurry up, now, now, now!)

But we shall have great times,
When we return to Clinic, that waste land
O Esculapios!
(Shan’t we? Shan’t we? Shan’t we?)

James Joyce, in een brief aan Harriet Shaw Weaver, 1925. Poems and Shorter Writings, ed. R. Ellmann et al., Faber, 1991, p. 134.