Bert Vanheste (1937-2007)

Vrijdag 23 februari jongstleden overleed de wetenschapper en schrijver Bert Vanheste. Hij wordt vandaag in zijn woonplaats Nijmegen gecremeerd.

Bert Vanheste was jarenlang verbonden aan de vakgroep Nederlandse literatuur van de Katholieke Universiteit Nijmegen (nu: Radboud Universiteit). Hij was daarnaast oprichter en voorzitter van de Nijmeegse Stichting Het Vlaams Cultureel Kwartier en publiceerde onder meer over Louis Paul Boon. Ter gelegenheid van de 25e sterfdag van Louis Paul Boon verscheen van Bert Vanheste in 2004 het boek De baan op met Boon.

Vanheste  was ook literair auteur. Hij schreef de roman Eeuwig en drie dagen en de verhalenbundel Weg van Brugge. Onder het pseudoniem Bert Brouwers publiceerde hij tussen 1965 en 1971 twee romans en een dubbeldikke studie Literatuur en revolutie (1971). De studie werd helemaal de grond in geboord door de schrijverachtige verschijning J.F. Vogelaar.

Vanheste publiceerde daarna enige tijd geen boeken en kwam toen met het in mijn studententijd voorgeschreven werk Literatuursociologie (1981; volgens mij een bewerking van Literatuur en revolutie). Helaas herinner ik mij niets uit dit epos, behalve dat het over literatuur ging, en over sociologie. Tijdens de gelijknamige collegereeks leerden de Nijmeegse studenten Vanheste kennen als een bevlogen spreker, die vooral op stoom kwam als hij kon vertellen over zijn Vlaamse collega's Geeraets, Boon en Claus.

De laatste jaren had Vanheste zich, naast zijn werk voor Het Vlaams Cultureel Kwartier, gespecialiseerd in het maken van 'leeswandelingen' – teksten waarin hij door verschillende steden wandelde aan de hand van door hem bewonderde literatoren. De stad is woord geworden: leeswandelingen door Antwerpen en Brugge (2002), het eerder genoemde De baan op met Boon en Een beeld van een stad zijn de mooie, helaas niet erg opgemerkte resultaten daarvan.

Ik herinner me Bert Vanheste als een zachte, aardige man. Hij had het melancholische van de banneling, maar tegelijkertijd was hij, op zijn eigen, Vlaamse manier, een echte Nederlander geworden. Hopelijk blijven een paar van zijn boeken – en dan vooral de boeken bevattende de leeswandelingen, teksten waarin hij in taal en ruimte door de literatuur, zijn land van herkomst, wandelt, – bespaard voor het grote vergeten, dat op zoveel minder de moeite waard zijnde boeken helaas niet neerdaalt.

Comments

[Geplaatst door: Cees van der Pluijm]

Bert Vanheste was een bijzonder sympathieke man, met hart voor studenten, de literatuur en de samenleving. Zijn tragiek ligt in die roerige jaren zeventig, waarin tegenstellingen gecreëerd werden die hem tot strijderschap dwongen waar zachtmoedigheid zijn basis was.

[Geplaatst door: rita]

Het was mijn broer en je hebt overschot van gelijk

[Geplaatst door: Judith]

Bert was een sympathieke man bij wie ik graag college volgde. Vandaag hoorde ik van zijn verscheiden en het grijpt me aan. Een paar jaar geleden zag ik bij voor het laatst, tijdens een promotie van een collega van me. Bert herkende me nog en we hebben een praatje gemaakt. Dag Bert, rust in vrede.

[Geplaatst door: Judith]

Bert was een sympathieke man bij wie ik graag college volgde. Vandaag hoorde ik van zijn verscheiden en het grijpt me aan.
Een paar jaar geleden zag ik hem voor het laatst, tijdens een promotie van een collega van me. Bert herkende me en we hebben een praatje gemaakt.
Dag Bert, rust in vrede.

[Geplaatst door: Jan]

Bert was toen nog "Gilbert" toen hij mijn leraar Nederlands was(1964-65). Waar is de tijd van Dudzele. Vaak kwam de herinnering aan die leraar door mijn gedachten als een voorbeeld. Al ben ik niet taalkundig onderlegd of literair sterk, heb ik "in de hitte van de dooi" gekoesterd als een vriend. Vreemd! maar al ontmoetten we elkaar nooit meer, we gingen andere wegen, toch zal ik hem missen.
Al dooft de herinnering langzaam, ze is mooi.